8 ταινίες που μίλησαν ανοιχτά για το Aids Παγκόσμια Ημέρα κατά του HIV σήμερα κι αυτά είναι τα φιλμ που “νίκησαν” τη μάστιγα του αιώνα.

Από το 1988, η 1η Δεκεμβρίου είναι αφιερωμένη σε μία από τις φονικότερες νόσους στην παγκόσμια ιστορία, στη μάστιγα του 21ου αιώνα, που από το 1981 μέχρι σήμερα έχει “χτυπήσει την πόρτα” σε περισσότερους από 36 εκατομμύρια ανθρώπους, φυσικά να κάνει διακρίσεις, καθώς από τον ιό έχουν χάσει τη ζωή τους και πολλά διάσημα πρόσωπα.

Με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα Κατά του Aids, σου παρουσιάζουμε τις ταινίες που δεν δίστασαν να μιλήσουν ανοιχτά για τον ιό του HIV, με κάποιες απ’ αυτές μάλιστα να έχουν συγκλονίσει κοινό και κριτικούς, να έχουν βραβευτεί με Όσκαρ και να συγκαταλέγονται στα all time classic του Hollywood.

Dallas Buyers Club (2013)

Ο Τεξανός ηλεκτρολόγος Ρον Γούντρουφ (Matthew McConaughey), μαθαίνει ότι είναι θετικός στον HIV με τους γιατρούς να του δίνουν μόλις 30 μέρες ζωής. Κατά τη διάρκεια της θεραπείας του θα γνωρίσει την τρανς Ρέιον (Jared Leto), που επίσης είναι θετική στον ιό. Οι ρόλοι αυτοί χάρισαν Όσκαρ και Χρυσή Σφαίρα Α’ και Β’ ανδρικού ρόλου αντίστοιχα στους δύο πρωταγωνιστές.

Gia (1998)

Η Angelina Jolie στο ρόλο του πρώτου supermodel των 80s, Gia Carangi, που προσβλήθηκε από τον ιό του HIV και έχασε τη μάχη μόλις στην ηλικία των 26 ετών. Η μεγάλη δημοσιότητα, τα ναρκωτικά, η έντονη σεξουαλική ζωή αλλά και η περιπέτεια αυτή της υγείας της που την οδήγησε και στο θάνατο δημιούργησαν και το πλαίσιο της σύντομης ζωής του μοντέλου.

Kids (1995)

Μπορεί το Aids να μην είναι το κεντρικό θέμα της ταινίας, όμως μέσα σε αυτήν αναφέρονται πολλές πληροφορίες για την προφύλαξη από τον ιό αλλά και για το πώς αντιμετωπίζει κάποιος το γεγονός ότι είναι φορέας. Κυρίως, μέσα από την ιστορία της Jennie, που καταρρέει όταν μαθαίνει πως είναι φορέας του Aids.

Philadelphia (1993)

Ο Tom Hanks στο ρόλο του Άντριου Μπέκετ, ενός δικηγόρου σε μια από τις μεγαλύτερες νομικές εταιρίες της Φιλαδέλφεια. Αν και είναι ομοφυλόφιλος και συζεί με τον σύντροφό του, Miguel Alvarez, ο ίδιος δεν είναι ανοιχτός για την ομοφυλοφιλία του ούτε για το γεγονός ότι είναι φορέας του AIDS, ενώ κατά τη διάρκεια της ταινίας παρουσιάζεται η σταδιακή κατάρρευσή του.

An Early Frost (1985)

Ο Aidan Quinn, ένας επιτυχημένος δικηγόρος, είναι ομοφυλόφιλος και εξομολογείται στους γονείς του πως έχει μολυνθεί από τον ιό του AIDS. Η εξομολόγηση αυτή προκαλεί μεγάλο φόβο και απελπισία σε εκείνους, καθώς καλούνται να σταθούν στο πλευρό του παιδιού τους που βασανίζεται και προσπαθεί να επιβιώσει από τη νόσο ταμπού. Παρά την μεγάλη προκατάληψη και την ελάχιστοι γνώση της εποχής, οι γονείς του στέκονται δίπλα του. Η ταινία κέρδισε 4 βραβεία Εmmy και μια χρυσή σφαίρα καλύτερης ερμηνείας για την Sylvia Sidney .

Παλιοί Φίλοι (1989)

Η ταινία του 1989 του Norman René παραμένει έως και σήμερα μία από τις πιο δυνατές ταινίες σχετικά με την αγάπη, τη διαφορετικότητα και τη συντροφικότητα. Ήταν η πρώτη αμερικάνικη ταινία που προσέγγισε το τρομακτικό, για την εποχή, θέμα του AIDS και τις τραγικές πτυχές του. Από τους πρωταγωνιστές, ξεχώρισε η ερμηνεία του Bruce Davidson, που προτάθηκε για Όσκαρ.

Οι ώρες (2002)

H ταινία είναι βασισμένη στο (βραβευμένο με Pulitzer) βιβλίο του Michael Cunningham. Το αριστουργηματικό “The Hours” του Stephen Daldry διηγείται τις ιστορίες τριών διαφορετικών γυναικών που ζουν σε διαφορετικές δεκαετίες. Η μία εξ αυτών (Meryl Streep ) προετοιμάζει το πάρτι για έναν στενό της φίλο που έχει AIDS, προς τιμήν του βραβείου που λαμβάνει για την πορεία του ως ποιητή. Ωστόσο εκείνος, έχοντας βαριά κατάθλιψη λόγω της εξέλιξης της ζωής του, αυτοκτονεί.

3 Needles (2006)

Οι παράλληλες ιστορίες τριών ανθρώπων σε τρεις διαφορετικές μεριές του πλανήτη: τον Καναδά, τη Νότιο Αφρική και την Κίνα. Ένα Κινέζικο χωριό που μολύνεται από μια βελόνα, η μητέρα ενός πορνοστάρ που πίνει το αίμα του γιου της για να κολλήσει και εκείνη AIDS και μια καλόγρια που μολύνεται επίσης από τον ιό, από ένα άτομο που εργάζεται στην ίδια φυτεία με εκείνη. Το φιλμ έκανε πρεμιέρα στο μουσείο μοντέρνας τέχνης της Νέας Υόρκης MoMa, την 1η Δεκεμβρίου 2006.

Γράφει: Πολυχρόνης Δρακάκης esquire.com.gr

Οι 10 καλύτερες ταινίες του 2020 σύμφωνα με το TIME

Οι 10 καλύτερες ταινίες του 2020 σύμφωνα με το TIME. Ο κινηματογραφικός απολογισμός μίας πολύς περίεργης χρονιάς από το έγκριτο, αμερικανικό περιοδικό…

Το να κάνεις απολογισμό για τις καλύτερες ταινίες του 2020, όταν μιλάμε για μία χρονιά που έφερε τα πάνω κάτω στον πλανήτη με την πανδημική κρίση του κορονοϊού και έκανε πραγματικότητα σενάρια δυστοπίας που μέχρι πρότινος βλέπαμε μόνο στη μεγάλη οθόνη ή διαβάζαμε στις σελίδες κάποιου μυθιστορήματος, είναι αναμφίβολα περίεργο και πρωτόγνωρο. Πόσω μάλλον, όταν σχεδόν τα μισά φιλμ που ήταν προγραμματισμένα να δούμε, δεν τα είδαμε ποτέ λόγω των παγκόσμιων lockdodwns. 

Το περιοδικό TIME ωστόσο, θέλοντας να στείλει ένα μήνυμα αισιοδοξίας για την καλλιτεχνική δημιουργία που τίποτα δεν μπορεί να της σταθεί εμπόδιο, συνέταξε μία λίστα με τα δέκα κινηματογραφικά highlights της χρονιάς.

10. Bill and Ted Face the Music

Οι Bill S. Preston Esq. και Theodore Ted Logan, μεσήλικες πλέον, δεν έχουν κατορθώσει ακόμα να δημιουργήσουν το τραγούδι που θα σώσει τον κόσμο. Σχεδιάζουν λοιπόν να ταξιδέψουν με τη χρονομηχανή τους στο μέλλον και να αντιγράψουν τους μελλοντικούς εαυτούς τους. Ο πρώτος είναι ο Alex Winter και ο δεύτερος ο Keanu Reeves. Οι δυο τους επέστρεψαν 29 ολόκληρα χρόνια μετά με τη συνέχεια της φιλμ που τους χάρισε μεγάλη δημοφιλία.

9. Miss Juneteenth

Σε μία Αμερικη πιο διχασμένη από ποτέ κοινωνικά και πολιτικά η νεαρή σεναριογράφος και σκηνοθέτις Channing Godfrey Peoples παρέδωσε μία ταινία γεμάτη νιάτα, προσδοκίες, αγάπη και ελπίδα. Η υπόθεση αφορά την Turquoise Jones, είχε υπάρξει κάποτε βασίλισσα ομορφιάς, έχοντας στεφθεί “Miss Juneteenth”, ένας τίτλος προς τιμήν της ημέρας απελευθέρωσης των σκλάβων στο Τέξας που είχε συμβεί δύο χρόνια μετά τη Διακήρυξη Χειραφέτησης. Σήμερα είναι μία ανύπαντρη μητέρα η οποία προσπαθεί να βγάλει τα προς το ζην για την ίδια και την ατίθαση κόρη της. 

8. Nomadland

Το αμερικάνικο δράμα σε σκηνοθεσία και σενάριο της Κινέζας δημιουργού Chloé Zhao ήταν ο μεγάλος νικητής του φετινού Φεστιβάλ Βενετίας αποσπώντας τον Χρυσό Λέοντα. Βασισμένη στο βιβλίο της Jessica Bruder, Nomadland: Surviving America in the Twenty First Century, η ταινία καταπιάνεται με την ιστορία της Fern, που ούσα χήρα και σε κακή οικονομική κατάσταση, αποφασίζει να ξεκινήσει ένα απίστευτο road trip στην αμερικανική δύση μετά την οικονομική κατάρρευση της πόλης της. Χωρίς συγκεκριμένο προορισμό και εργασία, η μεσήλικη γυναίκα έρχεται σε επαφή με τον τρόπο ζωής και τη φιλοσοφία των σύγχρονων νομάδων.

Τον πρωταγωνιστικό ρόλο κρατά η καθηλωτική Frances McDormand, που για ακόμα μία φορά αποδεικνύει την υποκριτική της δεινότητα και θέτει υποψηφιότητα για το τρίτο Όσκαρ της καριέρας της έχει λάβει χρυσό αγαλματίδιο Α’ Γυναικείου Ρόλου για τις ερμηνείες της στις ταινίες “Τρεις πινακίδες έξω από το Έμπινγκ στο Μιζούρι” και “Φάργκο”. 

Να σημειωθεί ότι η Zhao έγινε η πρώτη γυναίκα που έλαβε Χρυσό Λέοντα την τελευταία δεκαετία και η πέμπτη στην ιστορία του κινηματογραφικού θεσμού. Αν προταθεί για Όσκαρ Σκηνοθεσίας θα είναι η πρώτη γυναίκα ασιατικής καταγωγής που το καταφέρνει.

7. Wolfwalkers

Animated περιπέτεια φαντασίας από τους Tomm Moore και Ross Stewart, που ξεκινά να προβάλλεται από την 1η Δεκεμβρίου στο Apple TV+. Η ιστορία ακολουθεί ένα κορίτσι από την Βρετανία που ζει στην Ιρλανδία του 17ου αιώνα και θέλει να γίνει κυνηγός λύκων, όπως ο πατέρας της.

6. Emma

Γοητευτική, έξυπνη και πλούσια, η Έμμα Γούντχαους είναι μια ανήσυχη “βασίλισσα των μελισσών” χωρίς ανταγωνισμό σε μια μικρή, σχεδόν βαρετή πόλη. Σε αυτήν την απαστράπτουσα σάτιρα των κοινωνικών τάξεων και της δύσκολης ενηλικίωσης, η Έμμα πρέπει να περιπλανηθεί, να λάβει μέρος σε “πειραγμένους” αγώνες και να κάνει λάθος βήματα, για να βρει την αγάπη που υπήρχε εκεί από την αρχή.

Το αγαπημένο έργο της Jane Austen ζωντανεύει στην μεγαλη οθονη μέσα απο τη ματιά της σκηνοθέτιδος Autumn de Wilde και την ερμηνεία της Anya Taylor Joy, η πρωταγωνίστρια της τεράστιας επιτυχιας του Netflix, The Queen’s Gambit

5. Lovers Rock

Ο βραβευμένος με Όσκαρ Steve McQueen για την ταινία “12 Χρόνια Σκλάβος” έκανε το ντεμπούτο του στη μικρή οθόνη μέσα από τη δραματική ανθολογική σειρά Small Axe, που αποτελείται από 5 μικρού μήκους φιλμ με φόντο τις πολύχρωμες δεκαετίες του ’70 και του ’80 και παρουσιάζουν αληθινές ιστορίες θάρρους, ελπίδας και επαναστατικότητας με πρωταγωνιστές πρόσωπα, τα οποία μέσα από περιστατικά βίας και ρατσισμού, συνέβαλαν στην προάσπιση του δικαιώματος στην ίση και δίκαιη μεταχείριση όλων των μειονοτήτων. 

Στο Lovers Rock παρακολουθούμε μια ιστορία αφιερωμένη στη μουσική και τον έρωτα, τοποθετημένη σ’ ένα πάρτι του ’80. 

4. David Byrne’s American Utopia

Το hit του Broadway, η μουσικοθεατρική παράσταση American Utopia του David Byrne, του frontman των Talking Heads, έγινε ταινία από τον Spike Lee, ένα   μουσικό ταξίδι αισιοδοξίας και πίστης στην ανθρωπότητα. Ο Byrne μαζί με άλλους 11 μουσικούς παρουσιάζει τα τραγούδια του 7ου προσωπικού του άλμπουμ από το 2018, καθώς και επιτυχίες της μπάντας και δικές του. Η ταινία έκανε ντεμπούτο στο HBO Max τον Οκτωβρίου και πρεμιέρα τον Σεπτέμβριο στο Διεθνές Κινηματογραφικό Φεστιβάλ του Τορόντο. 

3. The Trial of the Chicago 7

Η νέα ταινία του Aaron Sorkin είναι το καυστικό πολιτικό θρίλερ “Η δικη των 7 του Σικάγο“, σε παραγωγή του Netflix, που αναμένεται μάλιστα να μονοπωλήσει το ενδιαφερον και τα βραβεια στην επικείμενη τελετη απονομής των Oscars (τόσο ο Sorkin για τα αγαλματίδια Καλύτερης Ταινίας, Σκηνοθεσίας και Σεναρίου, όσο και οι Sacha Baron Cohen και Jeremy Strong για εκείνο του A’ και Β’ Ανδρικού Ρόλου).

Η υπόθεση ακολουθεί τα πραγματικά γεγονότα του 1968: κατά τη διάρκεια του Συνεδρίου των Δημοκρατικών στο Σικάγο, οι αντιπολεμικές διαδηλώσεις στους δρόμους για όσα συνέβαιναν στο Βιετνάμ πήραν μεγάλες διαστάσεις και η κυβέρνηση του Λίντον Τζόνσον έδωσε το σήμα για πλήρη καταστολή κάτι που τις μεταμόρφωσε σε εξέγερση. Επί πέντε μέρες και πέντε νύχτες, το Σικάγο καιγόταν. Οι οργανωτές της διαδήλωσης συμπεριλαμβανομένων των Άμπι Χόφμαν, Τζέρι Ρούμπιν, Τομ Χέιντεν, Μπόμπι Σιλ κατηγορήθηκαν ότι συνωμότησαν και υποκίνησαν την εξέγερση και η δίκη που ακολούθησε είναι μία από τις πιο διαβόητες στην ιστορία.

2. Collective

Το ντοκιμαντέρ του Alexander Nanau ακολουθεί μια ομάδα Ρουμάνων δημοσιογράφων καθώς προσπαθούν να ξεδιπλώσουν το κουβάρι ενός υγειονομικού σκανδάλου, οι ρίζες του οποίου βρίσκονται βαθιά θαμμένες στις σχέσεις διαπλοκής των κυβερνώντων. Το Collective, που βλέπεται άνετα σαν να είναι πολίτικο θρίλερ, επιλέχθηκε ως ρουμανική συμμετοχή για την καλύτερη διεθνή ταινία μεγάλου μήκους στα προσεχή βραβεια Οσκαρ.

1. First Cow

Στο Όρεγκον του 1820, ένας νεαρός μάγειρας και ένας Κινέζος μετανάστης, outsiders στον σκληρό κόσμο της Άγριας Δύσης, αποφασίζουν να κυνηγήσουν τη δική τους εκδοχή του αμερικάνικου ονείρου, φτιάχνοντας και πουλώντας ένα είδος τηγανητού μπισκότου, κλέβοντας όμως το γάλα από την αγελάδα που έχει στην κατοχή του ο τοπικός άρχοντας- την πρώτη και μοναδική στην περιοχή.

Σύμφωνα με το TIME, “η ταινία της Kelly Reichardt είναι ένα ήρεμο και εκθαμβωτικό τραγούδι αυτής της άγριας, κλεμμένης γης που ονομάζουμε Αμερική, ένα μέρος όπου η τρυφερότητα εξακολουθεί να είναι το πιο σημαντικό αγαθό“.

esquire.com.gr

5 από τα πιο σκοτεινά αστυνομικά μυθιστορήματα όλων των εποχών

5 από τα πιο σκοτεινά αστυνομικά μυθιστορήματα όλων των εποχών. Bουτιά στα σκοτάδια της ανθρώπινης ψυχής μέσα από αριστουργηματικά βιβλία…

Αν ο Joseph Conrad με την Καρδιά του Σκότους (1899) προσπάθησε να περιγράψει την καταβύθιση στα πιο ανήλιαγα σημεία της ανθρώπινης ψυχής, μέσα από μία περιπέτεια ταξιδιωτικού και κάπως αποικιοκρατικού χαρακτήρα, όπου ένας Ευρωπαίος χάνει σιγά σιγά το μυαλό του καθώς εισχωρεί όλο και πιο βαθιά στις ζούγκλες και τα μυστήρια της μαύρης ηπείρου, δε συνέβη το ίδιο και με εκείνο το είδος της λογοτεχνίας που ανθεί (συνήθως) σε ένα καθαρά αστικό περιβάλλον· το αστυνομικό μυθιστόρημα.

Αντίθετα τα βιβλία των λογοτεχνικών γιγάντων που καταπιάστηκαν με το genre, και περιλαμβάνονται στη λίστα που ακολουθεί, φροντίζουν να μην ταξιδεύουν πουθενά αλλού πέρα από τα επικίνδυνα στενά, τα αδιέξοδα σοκάκια και τις φωτισμένες λεωφόρους των μητροπόλεων, τα οποία πολλές φορές στέλνουν τους ανθρώπους σε ένα πολύ δύσκολο ταξίδι.

Τους οδηγούν, μέσα από μία καθοδική πορεία, στα σκοτάδια της ίδιας τους της ψυχής, με ό,τι κινδύνους έχει αυτό για τους ίδιους αλλά κυρίως για τους ανθρώπους γύρω τους, χαρίζοντας στον αναγνώστη μία θεοσκότεινη αλλά τρομερά λυτρωτική αναγνωστική εμπειρία.

Edgar Allan Poe | Οι φόνοι της Οδού Μοργκ (εκδ. Ερατώ)

Το αρχετυπικό αστυνομικό μυθιστόρημα; Ιστορικά όχι, ουσιαστικά όμως ναι. Ο μετρ του μυστηρίου υφαίνει την πρώτη ντετεκτιβική ιστορία του κόσμου (και στην προσπάθεια του να αφηγηθεί την επίλυση μίας άγριας δολοφονίας γυναικών) ανακαλύπτει όλα εκείνα τα δομικά στοιχεία που μας έκαναν να αγαπήσουμε το είδος: Το έγκλημα είναι στυγερό, σε τέτοιο βαθμό που τρομάζει την κοινή γνώμη, ο ήρωας είναι ιδιοφυής αλλά υπάρχουν σκιές για τον χαρακτήρα και την ηθική του στάση, η αγωνία εντείνεται σελίδα τη σελίδα και η “λύση” είναι απρόσμενη κυρίως, όμως, είναι “τερατώδης”. Όσο για την ατμόσφαιρα; Ακόμα και σήμερα οι σελίδες του Poe δίνουν έμπνευση σε όποιον θέλει να παρουσιάσει την απόκοσμη γοητεία που προσφέρει το μισοσκόταδο των μεγαλουπόλεων.

Dashiell Hammett | Κόκκινος Θερισμός (εκδ. Μεταίχμιο)

Όταν ένα βιβλίο, γραμμένο το 1929, μπορεί να κοντράρει σε αγριότητα φόνων και ποσότητα νεκρών τα σημερινά hard boiled μυθιστορήματα, τότε σίγουρα αυτό και μόνο θα μπορούσε να το κάνει κλασικό. Όμως το μυθιστόρημα του Hammett είναι κάτι πολύ περισσότερο από μία άγρια σπουδή στο πολύνεκρο έγκλημα. Με κύριο όπλο το πικρό χιούμορ και την καταιγιστική δράση καταφέρνει να δώσει μία ιστορία που καταληστεύτηκε από τις επόμενες γενιές δημιουργών. Ο Akira Kurosawa βάσισε το Yojimbo (1961) του σε αυτό, πριν ο Sergio Leone κάνει το remake του remake με το Για μία χούφτα δολάρια (1964). Γιατί, τελικά, σε ποιον δεν αρέσει να βλέπει έναν μυστηριώδη χαρακτήρα να ξεκληρίζει με όποιον τρόπο βρει τις αντίπαλες συμμορίες που λυμαίνονται μία πόλη;

J.P. Manchette | Νάδα (εκδ. Ελληνικά Γράμματα)

Νάδα Μανσέτ

Έχεις σκεφτεί ποτέ πώς είναι να είσαι μέλος μίας τρομοκρατικής οργάνωσης; Ή ακόμα χειρότερα, πώς είναι να είσαι ένας τρομοκράτης που όμως έχει χάσει την πίστη σε όλα, ακόμα και στην ίδια του την ιδεολογία; Σε αυτό το σκληρό αριστούργημα του Γάλλου συγγραφέα δεν πιάνουν οι κατάρες, δεν πιάνουν οι ευχές. Η κινητήριος δύναμη του έργου είναι η ίδια η απελπισία. Το τίποτα. Το nada που λένε κι οι Ισπανοί. Η λύση στο μυστήριο της απαγωγής του Αμερικανού Πρέσβη δίνεται ήδη από τις πρώτες σελίδες. Από εκεί και πέρα ο συγγραφέας ξεδιπλώνει το ταλέντο του, κάνει αυτό που ξέρει να κάνει καλύτερα: Να συνδυάζει δηλαδή την αριστοτεχνική γραφή του με βίαιες σκηνές που δίνουν απανωτά χαστούκια στον αναγνώστη. Μέχρι που, πραγματικά, να μη του μείνει τίποτα όρθιο. Τίποτα άλλο πέρα από το nada.

James Ellroy | Μαύρη Ντάλια (εκδ. Κλειδάριθμος)

Τετραλογία του Λος Άντζελες του μεγαλύτερου εν ζωή Αμερικανού συγγραφέα του “αστυνομικού” κι όχι μόνο για κάποιους από εμάς μάλλον έχει πιο δυνατές στιγμές να δώσει, κι αν όχι πιο δυνατές, σίγουρα πιο σκοτεινές (βλέπε τον serial killer από το Μεγάλο Πουθενά, ή την πρωτοπρόσωπη ωδή στην καρδιά του ανθρώπινου σκότους από τη Λευκή Τζαζ). Εδώ όμως είναι η αρχή του Κακού. Η αρχή της αστυνομικής saga που μπλέκει το σεξ, τις αποτρόπαιες δολοφονίες, τη διαφθορά της αστυνομίας και τη μεταπολεμική αμερικανική ιστορία σε ένα πραγματικά εκρηκτικό cocktail. Μεθυστικό, ατμοσφαιρικό, ικανό να σου κόψει την ανάσα με τον ρυθμό και τις εικόνες του πάνω από όλα όμως τρομακτικό κι εθιστικό, καθώς αντιλαμβάνεσαι πως τα όσα παρακολουθείς ίσως να μην είναι τόσο μακρινά, ίσως θα μπορούσες κι εσύ χωρίς να το θέλεις- να είσαι μέρος τους.

Alan Moore | From Hell

Δεν είναι μυθιστόρημα, είναι graphic novel. Όμως, αλήθεια τώρα, τα πολύπλοκα έργα του Alan Moore έχουν κάθε λόγο και δικαίωμα να συγκαταλέγονται στις λίστες με τις κορυφαίες γραπτές αφηγήσεις του 20ου αιώνα, έτσι δεν είναι; Ιδιαίτερα το From Hell που μάλλον αποτελεί το magnum opus του. Μία επιστροφή στον αρχετυπικό τόπο του λογοτεχνικού εγκλήματος, στα επικίνδυνα σοκάκια του Λονδίνου, εκεί όπου στο ημίφως από τις λάμπες του γκαζιού εκτυλίσσεται η γνωστή φρικιαστική ιστορία: ένας serial killer σκοτώνει πόρνες για να χορτάσει την αρρώστια του ενώ οι προεκτάσεις των πράξεων του φτάνουν μέχρι και τα υψηλότερα κλιμάκια της Βρετανικής κοινωνίας. Όσο για τη λύση του εγκλήματος; O Alan Moore προσπαθεί, και σε μεγάλο βαθμό καταφέρνει, να λύσει τους γόρδιους δεσμούς της βρετανικής κοινωνίας της εποχής, έτσι ώστε να παρουσιάσει στον αναγνώστη μία πειστική “λύση”. Με λίγα λόγια, ένα συγκλονιστικό αριστούργημα που αποζημιώνει όποιον αντέξει την τεράστια έκταση και πυκνότητά του.

Κλείνοντας, να πούμε προς αποφυγήν (λογοτεχνικών) παρεξηγήσεων ότι αυτά είναι μόνο μερικά από τα σκοτεινά αριστουργήματα που έχει δώσει το αστυνομικό μυθιστόρημα στη λογοτεχνία. Οι προσθήκες κι οι ενστάσεις στη λίστα είναι κάτι περισσότερο από ευπρόσδεκτες.

Γράφει: Γιώργος Ρομπόλας esquire.com.gr

ΙΜΕ: Διαδικτυακή περιήγηση σε είκοσι αρχαίες πόλεις της Μικράς Ασίας. Με τρισδιάστατα γραφικά, δωρεάν, με ένα κλικ

Το Ίδρυμα Μείζονος Ελληνισμού μάς προσκαλεί σε ένα ξεχωριστό ταξίδι στην ιστορία μέσα από σπουδαία προγράμματα στο διαδίκτυο.

Δράσεις με στόχο την διάδοση του πολιτισμού μας μέσα από τις νέες τεχνολογίες, επενδύει διαχρονικά στην ανάπτυξη περιεχομένου για τον πολιτισμό και την εκπαίδευση. Σε αυτή τη δύσκολη για όλους περίοδο, το Ίδρυμα προσπαθεί με τον δικό του τρόπο να στηρίξει γονείς, παιδιά και εκπαιδευτικούς που βρίσκονται στο σπίτι πραγματοποιώντας τηλεκπαίδευση.

Σε μια εποχή, που η απόκτηση των απαραίτητων ψηφιακών δεξιοτήτων από όλους είναι πιο επιτακτική από ποτέ, το ΙΜΕ υπενθυμίζει στο κοινό τις ψηφιακές του παραγωγές που είναι η μεγάλη ηλεκτρονική Εγκυκλοπαίδεια Μείζονος Ελληνισμού, η «Ελληνική Ιστορία στο Διαδίκτυο» και τα ιστορικά και πολιτιστικά ντοκιμαντέρ, τα οποία μπορεί το κοινό να παρακολουθήσει δωρεάν στο κανάλι του Κέντρου Πολιτισμού «Ελληνικός Κόσμος» στο You Tube

To IME μας καλεί σε μαγευτικό διαδικτυακό ταξίδι μάθησης και ψυχαγωγίας

Μεγάλη Ηλεκτρονική Εγκυκλοπαίδεια για την Ιστορία και τον Πολιτισμό
Η εγκυκλοπαίδεια του Μείζονος Ελληνισμού είναι ένα πρωτότυπο ηλεκτρονικό έργο με αντικείμενο τη συλλογή καταγραφή, τεκμηρίωση, παρουσίαση και προβολή των ιστορικών δεδομένων της παρουσίας του ελληνικού στοιχείου σε όλη τη χωροχρονική του εξέλιξη. Διαθέσιμη ΕΔΩ

Ελληνική Ιστορία στο Διαδίκτυο

Η «Ελληνική Ιστορία στο Διαδίκτυο» αποτελεί έναν πρωτοποριακό τρόπο παρουσίασης της Ελληνικής Ιστορίας στο παγκόσμιο κοινό, τόσο ως προς την έκταση όσο και ως προς τη μέθοδο, και έχει παραχθεί από διακεκριμένους ιστορικούς, ερευνητές, αρχαιολόγους και επιστήμονες της πληροφορικής του τόπου μας, στην ελληνική και αγγλική γλώσσα. Αξίζει να σημειωθεί ότι είναι πιστοποιημένο ως  κατάλληλο, επιστημονικά και παιδαγωγικά, εκπαιδευτικό λογισμικό και περιλαμβάνει 40.000 σελίδες οι οποίες αναφέρονται σε όλες τις εκφάνσεις της δραστηριότητας των Ελλήνων: πολιτικοστρατιωτική ιστορία, τέχνες, γράμματα, πολιτισμός, ιδιωτικός βίος, κοινωνία, οικονομία κτλ. από την Προϊστορία έως τις μέρες μας. Συνοδεύεται δε, από εκτενή βιβλιογραφία, χρονολόγια και πλουσιότατο φωτογραφικό υλικό. Κάντε κλικ ΕΔΩ

Ντοκιμαντέρ Μείζονος Ελληνισμού

Πρόκειται για ιστορικά και πολιτιστικά ντοκιμαντέρ και οδοιπορικά σε περισσότερες από είκοσι πόλεις της Μικράς Ασίας κ.α. Στις περισσότερες από τις παραγωγές που έχει τη δυνατότητα να παρακολουθήσει το κοινό δωρεάν, γίνεται χρήση τρισδιάστατων γραφικών που αναπαριστούν μνημεία και δημόσια κτήρια, τα οποία δεν διασώζονται σήμερα. Πολλές από τις παραγωγές έχουν βραβευθεί σε διεθνή Φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ, ενώ η ταινία «Ερμογένους Οίκος» αποτελεί μόνιμο έκθεμα του Altes Museum στο Βερολίνο. Δείτε τα ΕΔΩ

Η Αντιπρόεδρος του ΙΜΕ, Σοφία Κουνενάκη Εφραίμογλου σημειώνει ότι: «Στη δύσκολη αυτή εποχή, η δυνατότητα χρήσης ψηφιακών εφαρμογών από μικρούς και μεγάλους αποτελεί ποιοτική και παραγωγική διέξοδο και είναι πιο αναγκαία από ποτέ. Το Ίδρυμα Μείζονος Ελληνισμού συνεχίζει να καινοτομεί και να βρίσκεται πάντα κοντά στους πολίτες μέσα από πρωτοποριακές διαδικασίες έρευνας, τεκμηρίωσης, ψηφιοποίησης και εκπαίδευσης σε νέες τεχνολογίες, πάντα με προτεραιότητα τη διάσωση και διάδοση του πολιτισμού και την ανάπτυξη ψηφιακών δεξιοτήτων.»

Ίδρυμα Μείζονος Ελληνισμού / Κέντρο Πολιτισμού «Ελληνικός Κόσμος»
Πειραιώς 254, Ταύρος / Τηλ 212 254 0000

www.iefimerida.gr

Ο Γιάννης Μπουτάρης έγραψε βιβλίο για τα κρασιά του: «Εξήντα χρόνια τρύγος», οι επιτυχίες, ο αλκοολισμός

H ενασχόληση του Γιάννη Μπουτάρη με τα κρασιά μετρά πολλά χρόνια και αναρίθμητα βραβεία για τις ποικιλίες και τα κτήματά του.

Με το προσωνύμιο Κυρ Γιάννης στα κρασιά του, ο Γιάννης Μπουτάρης έβαλε το ελληνικό κρασί σε ράφια του κόσμου. Σήμερα μετρά εξήντα χρόνια στο χώρο του κρασιού και γράφει ένα βιβλίο για τη ζωή του, μέσα, γύρω από αυτό.

Με τη χαρακτηριστική ευθύτητά του, ο Γιάννης Μπουτάρης ανιστορεί την προδιαγεγραμμένη, λόγω οικογενειακής παράδοσης, ενασχόλησή του με τα κρασιά, τη συλλογική του δράση, τις καινοτομίες και τις συγκρούσεις που σημάδεψαν τον κλάδο στην Ελλάδα από τη μεταπολεμική περίοδο ως τις μέρες μας. Γλαφυρές περιγραφές για τα σημαντικά κτηματα του τόπου, που διατηρεί, σε Γιαννακοχώρι Νάουσας και Αμύνταιο, σε ένα βιβλίο με «μυρωδιές». Το βιβλίο του Γιάννη Μπουτάρη «Εξηντα χρόνια τρύγος» κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Πατάκη.

Στο βιβλίο αυτό ο Γιάννης Μπουτάρης γράφει για το κρασί και τα κτήματά του, ενώ περιγράφει και τη μάχη του με το «τέρας» του αλκοολισμού που κατάφερε να νικήσει, αλλά και τη βοήθεια που αξιώθηκε να δώσει σε άλλους εξαρτημένους. Εξήντα χρόνια τρύγος δεν του αρκούν, όπως σημειώνει ενώ η αφήγησή του ολοκληρώνεται με το απραγματοποίητο, μέχρι στιγμής, όραμά του.

«Πολιτικές θέσεις και αμφιλεγόμενα στοιχεία της συμπεριφοράς του, τα οποία έχουν διχάσει τον δημόσιο διάλογο, ξεπηδούν στην αφήγησή του πλάι σε σπαράγματα από έντονες οικογενειακές στιγμές και αποτυπώνουν τη θυμοσοφία, το χάρισμα, τις αντιφάσεις και τελικά τον απολογισμό του οινοποιού κυρ Γιάννη» αναφέρουν με αφορμή το βιβλίο οι εκδόσεις Πατάκη.

Ο Μπουτάρης χημικός, οινολόγος, δήμαρχος

Ο Γιάννης Μπουτάρης γεννήθηκε το 1942 στη Θεσσαλονίκη. Πτυχιούχος Χημικός του ΑΠΘ, διπλωματούχος Οινολόγος και συνεχιστής της πλούσιας οικογενειακής παράδοσης στα κρασιά, μέσω της εταιρείας «Ι. Μπουτάρης & Υιός», την οποία ίδρυσε ο παππούς του το 1879. Από την εταιρεία «Μπουτάρη» αποχώρησε το 1996 και ίδρυσε την εταιρεία «Κυρ Γιάννη» με τα ομώνυμα κρασιά και τα οινοποιεία σε ιδιόκτητους αμπελώνες, στο Γιαννακοχώρι Νάουσας και στο Αμύνταιο, την οποία σήμερα διευθύνουν οι δύο του γιοι. Έχει διατελέσει πρόεδρος και μέλος διοικήσεων πλήθους φορέων, επαγγελματικών, περιβαλλοντικών και πολιτιστικών· ενδεικτικά: Διεθνής Ακαδημία Οίνου, Σύνδεσμος Ελληνικού Οίνου, Διεπαγγελματική Οργάνωση Αμπέλου & Οίνου, Οργανισμός Τουρισμού Θεσσαλονίκης, Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης, WWF Ελλάς.

Υπήρξε ιδρυτικό μέλος του Μακεδονικού Μουσείου Σύγχρονης Τέχνης και του Κέντρου Υποστήριξης Εξαρτημένων «Όασις», καθώς και ιδρυτής του «Αρκτούρου», οργανισμού για την προστασία της καφετιάς αρκούδας και της άγριας ζωής. Έχει τιμηθεί με πολλές διεθνείς και εθνικές διακρίσεις. Εξελέγη δήμαρχος Θεσσαλονίκης το 2010 για δύο διαδοχικές θητείες, έως το 2019. Σήμερα είναι Πρόεδρος του Μουσείου Ολοκαυτώματος της Ελλάδας. Η ΜΑΡΙΑ ΜΑΥΡΙΚΑΚΗ γεννήθηκε το 1964 στο Περιστέρι. Έχει εργαστεί στον τομέα προστασίας του περιβάλλοντος και βιώσιμης ανάπτυξης, στα χρηματοοικονομικά και στη διοίκηση μονάδων υγείας. Έχει συγγράψει χρονογραφήματα, επιφυλλίδες, μία νουβέλα και ένα μυθιστόρημα.

ΕΞΗΝΤΑ ΧΡΟΝΙΑ ΤΡΥΓΟΣ… Συγγραφέας: ΓΙΑΝΝΗΣ ΜΠΟΥΤΑΡΗΣ, Σε συνεργασία με τη ΜΑΡΙΑ ΜΑΥΡΙΚΑΚΗ, εκδόσεις Πατάκης

Αγορά από το online βιβλιοπωλείο ΕΔΩ

Κατερίνα Πουλοπούλου www.iefimerida.gr

Μυτιλήνη: Τι ανακάλυψαν οι αρχαιολόγοι στην ανασκαφή στο Οβριόκαστρο

οβριόκαστρο

Μυτιλήνη: Τι ανακάλυψαν οι αρχαιολόγοι στην ανασκαφή στο Οβριόκαστρο…

Τα ίχνη ενός αρχαίου πολιτισμού και ένα κάστρο που χάθηκε από την πολιορκία των Οθωμανών.

Οι Μυτιληνιοί το λένε Οβριόκαστρο ή Κάστρο των Αγίων Θεοδώρων. Βρίσκεται στο ακρωτήριο “Παλιόκαστρο” στη βορειοδυτική ακτή της Μυτιλήνης, 16 χλμ νοτιοδυτικά της Μήθυμνας. Στην αρχαιότητα εκεί ήταν η αρχαία Άντισσα, αργότερα υπήρχε η Βυζαντινή καστροπολιτεία των Αγίων Θεοδώρων και τον 14ο αιώνα Γενοβέζικο κάστρο.

Και μέχρι σήμερα, ο τόπος δεν έχει πάψει να τροφοδοτεί την πλούσια ιστορία του νησιού με ευρήματα. Η πιο πρόσφατη ανασκαφή, που γίνεται για πρώτη φορά εδώ και 90 χρόνια, έφερε στο φως τρία κτίσματα, τρια ιδιαίτερα ενδιαφέροντα αρχαιολογικά ευρήματα τα οποία παρουσίασε η Εφορεία Αρχαιοτήτων Λέσβου.

Συγκεκριμένα αποκαλύφθηκε ένα αψιδωτό κτίσμα του 7ου αιώνα π. Χ., με πλούσια γραπτή και μελανή τεφρή κεραμική, και δύο ορθογώνια κτήρια, προγενέστερων, του 8ου αιώνα π. Χ. και του 10ου αιώνα π. Χ. Το ανασκαφικό αυτό εύρημα είναι ιδιαίτερα σημαντικό, καθώς επιβεβαιώνεται η ιστορική συνέχεια από την Ύστερη Εποχή του Χαλκού (1600 – 1100 π. Χ.) στους λεγόμενους σκοτεινούς χρόνους (11ος – 9ος αιώνας π.Χ.), οι οποίοι σηματοδοτούν τις μετακινήσεις των ελληνικών φύλων, όπως των αιολικών στη Λέσβο.

Μυτιλήνη: Τι ανακάλυψαν οι αρχαιολόγοι στην ανασκαφή στο Οβριόκαστρο

Ένας τόπος με πλούσια ιστορία από την Πρωτογεωμετρική εποχή

Η περιοχή κατοικήθηκε ήδη από την προϊστορική εποχή. Η ίδρυση της πόλης πραγματοποιήθηκε την Πρωτογεωμετρική εποχή. Η αρχαία πόλη ήταν μια από τις έξι πόλεις της Λέσβου και καταστράφηκε από τους Ρωμαίους το 167 π.Χ. επειδή οι κάτοικοι βοήθησαν το Μακεδόνα στρατηγό Αντήνορα. Αργότερα κατοικήθηκε ξανά και ως οικισμός πλέον μαρτυρείται στον 2ο αι. μ.Χ (Κλαύδιος Πτολεμαίος 5.2.19).

Ήταν χτισμένη πάνω σε μια ηφαιστειογενή πλαγιά που έχει θέα βόρεια προς το πέλαγος και την Μικρασιατική χερσόνησο της Τροίας. Ο θρύλος λέει ότι σε κείνο το μέρος, στην αρχαία Άντισσα ξεβράστηκε απ’ την θάλασσα η λύρα του Ορφέα.

Πρώτος ο γερμανός αρχαιολόγος Robert Koldeway το 1890, ταύτισε την αρχαία Άντισσα με το Οβριόκαστρο και χαρτογράφησε την περιοχή. Ο χώρος που κατείχε η πόλη, αποτελείται από την έκταση που κατέλαβε το μεσαιωνικό κάστρο στο άκρο της χερσονήσου, και από ένα λόφο, που χαρακτηρίζεται ως ακρόπολη. Το λιμάνι της βρισκόταν έξω από την πόλη. Σχηματίστηκε με ένα κυματοθραύστη σε σχήμα Γ που χτίστηκε στη μεγάλη και ανοιχτή κόλπωση της παραλίας, ανατολικά από το λόφο.

αντισσα

Πως έγινε γνωστή η Άντισσα

Στην αρχαϊκή εποχή η Άντισσα προβάλλεται σε πανελλήνιο επίπεδο κυρίως χάρη στη προσωπικότητα του ποιητή Τέρπανδρου, που έζησε στο πρώτο μισό του 7ου αι. π.Χ. Στον Τέρπανδρο οφείλεται, πιθανότατα, η δημιουργία του μύθου ότι το κεφάλι του Ορφέα απέληξε στη Άντισσα και φυλασσόταν στο ιερό του Διονύσου, ενώ η λύρα του φυλασσόταν στο ναό του Απόλλωνος στη Μυτιλήνη. Αξίζει να σημειώσουμε ότι το σπήλαιο “Σπήλιος” ή “Μαγαράς” στην ύπαιθρο χώρα της Άντισσας, ταυτίστηκε από μελετητές με μαντείο του Ορφέα. Η άμεση γειτνίαση, και μάλιστα σε μεγάλη έκταση της Άντισσας με τη Μήθυμνα, έκανε την Άντισσα να είναι ο κύριος εχθρός της, μετά τη Μυτιλήνη.

Στην αρχή του πελοποννησιακού πολέμου, το 428 π.Χ., η Μυτιλήνη επιτέθηκε εναντίον της Μήθυμνας και κατόπιν εναντίον της Άντισσας, της Πύρρας και της Ερεσού προκειμένου οι Μυτιληναίοι ολιγαρχικοί να εξουδετερώσουν την υπολογίσιμη δημοκρατική μερίδα που υπήρχε στις πόλεις αυτές. Όταν οι Αθηναίοι το 427 π.Χ. κατέλαβαν τη Μυτιλήνη και μοίρασαν τη γη της σε Αθηναίους κληρούχους, εγκατάσταση κληρούχων έγινε και στην Άντισσα, την οποία ο στρατηγός Πάχης φρόντισε να καταλάβει πρώτη. Στο τέλος του πελοποννησιακού πολέμου, ο Λύσανδρος, μετά την τελική ήττα των Αθηναίων, κατέλαβε το φθινόπωρο του 405 π.Χ., μαζί με τις άλλες πόλεις του νησιού και την Άντισσα. Από το σπαρτιατικό ζυγό ελευθερώθηκε το 389 π.Χ., με τις επιχειρήσεις του Θρασύβουλου στο νησί. Στη Δεύτερη Αθηναϊκή Συμμαχία η Άντισσα εντάχθηκε το 375 π.Χ.

άντισσα

Στην τελευταία μνεία των λεσβιακών πόλεων της κλασσικής περιόδου από τον Ψεύδο Σκύλακα, γύρω στα μέσα του 4ου αι. πΧ. αναφέρεται η Άντισσα και το λιμάνι της. Η Άντισσα πήρε μέρος στη ανανέωση του κοινού των λεσβιακών πόλεων, τον 2ο αι. π.Χ. μαζί με τη Μυτιλήνη, τη Μήθυμνα και την Ερεσό, αφού η Πύρρα και η Αρίσβη είχαν πάψει να υφίστανται ως πόλεις κράτη. Οι Ρωμαίοι καταστρέφουν την Άντισσα το 167 π.Χ. και η γη της προσαρτάται από τη Μήθυμνα. Η ενέργεια αυτή των Ρωμαίων είχε τιμωριτικό χαρακτήρα, γιατί στον Μακεδονικό πόλεμο οι Αντισσαίοι είχαν δεχτεί στο λιμάνι τους τον Αντήνορα, ναύαρχο του τελευταίου Μακεδόνα βασιλιά Περσέα. πρώτο μισό του 2ου αι. μ.Χ. ως ατείχιστος οικισμός που φαίνεται να έμεινε στη θέση του ως το Μεσαίωνα. Εκεί εγκαταστάθηκε πιθανότατα ένα από τα κύρια οχυρά του νησιού στη Βυζαντινή Εποχή, το Κάστρο των Αγίων Θεοδώρων.

αντισσα

Ένα οχυρό κόσμημα της Βυζαντινής εποχής

Το οχυρό, που λείψανά του σώζονται ως σήμερα, χτίστηκε στη Βυζαντινή εποχή και ανακατασκευάστηκε στα χρόνια των Γενοβέζων είναι γνωστό με το όνομα Οβριόκαστρο. Το κάστρο αναφέρεται από τον Φλωρεντιανό καλόγερο Chr. Buondelmonti (γύρω στα 1410 με 1420μ.X.). Στα 1485 το οχυρό αναφέρεται από τον Βενετό Bart. Zamberti, σαν ένα από τα πιο σημαντικά οχυρά του νησιού. Την ίδια σημασία στο οχυρό προσδίδει ο αρχιεπίσκοπος των Λατίνων της Μυτιλήνης Leonardo Giustiniani, στα 1462. Στον χάρτη του Piri-Reis διακρίνεται νησίδιο στη θέση του Oβριόκαστρου. Ο περιηγητής Thomaso Porcachi ονομάζει το κάστρο S. Theodoro και το τοποθετεί στην δυτική πλευρά του νησιού.

Οι Αγιοι Θεόδωροι ήταν το τρίτο σε δύναμη οχυρό πάνω στο νησί, μετά τα κάστρα της Μυτιλήνης και του Μολύβου. Από τα ερείπια φαίνεται πως οι τοίχει ήταν πανύψηλα, σε ορισμένα σημεία ξεπερνούν τα δεκαοκτώ μέτρα. Τα επιθαλάσσια μέρη του πλαισιώνονταν από τετράγωνους πύργους. Στο έγκλειστο χώρο του κάστρου διακρίνονται ίχνη κτισμάτων, γεγονός που αποδεικνύει πως οι Άγιοι Θεόδωροι ήταν περιτείχιση κώμη. Σε άγνωστη εποχή οι κάτοικοι του οικισμού μετακινήθηκαν στο εσωτερικό της περιοχής. Το όνομα της αρχαίας πόλης δόθηκε στο χωριό Τελώνια, που βρίσκεται νοτιοδυτικά από τη θέση της. Στα 1931 και 1932 η αγγλίδα αρχαιολόγος Winifred Lamb πραγματοποίησε στην περιοχή της αρχαίας Άντισσας δοκιμαστικές τομές. Τα συμπεράσματα που συνοψίζονται από την ανασκαφή αυτή είναι ότι θέση κατοικήθηκε από την ύστερη εποχή του Χαλκού, από τους τελευταίους αιώνες της 2ης χιλιετίας π.Χ. Από τότε η κατοίκηση συνεχίστηκε αδιάλειπτη.

οβριόκαστρο

Δεν ήταν πόλη κράτος στην αρχαιότητα

Με τη σημερινή ανασκαφή έρχεται στο φως ένας σημαντικός πλούτος που ανασκάπτεται για πρώτη φορά μετά περίπου από 90 χρόνια από τις έρευνες της Lamb στην ευρύτερη περιφέρεια της αρχαίας πόλης. “Οι πολλαπλές ετοιμορροπίες των τειχών που βάλλονται από τη θάλασσα και τους ισχυρούς ανέμους, οι άμορφοι λιθοσωροί και η εικόνα της ερήμωσης και εγκατάλειψης, σαφώς και δεν ταιριάζουν για μία από τις πέντε πόλεις – κράτη της Λέσβου κατά την αρχαιότητα”, λέει ο Προϊστάμενος της Εφορείας Αρχαιοτήτων Λέσβου Παύλος Τριανταφυλλίδης.

οβριόκαστρο

Οι εργασίες που αποκάλυψαν το κάστρο

H Εφορεία Αρχαιοτήτων Λέσβου επί δύο χρόνια προχώρησε σε συστηματικούς επιφανειακούς καθαρισμούς, χρονοβόρες αποψιλώσεις από τη βλάστηση που είχε καλύψει όλη την επιφάνεια του μεσιαωνικού κάστρου με αποτέλεσμα να μην είναι ορατά τα σωζόμενα οικοδομικά λείψανα. “Από την ετήσια συντήρηση του χώρου που καλύπτει έκταση περίπου 15 στρεμμάτων, αποκαλύφθηκαν άμορφοι λιθοσωροί σε όλη την έκταση του αρχαιολογικού χώρου, οι οποίοι συνδέονται με την καταστροφή και την ερήμωση του μνημείου μετά την καταστροφή του κάστρου από τους Οθωμανούς το 1462” λέει ο κ. Τριανταφυλλίδης που όπως σημειώνει στόχος της αρχαιολογικής υπηρεσίας είναι η αποκάλυψη των σημαντικότερων αρχιτεκτονικών καταλοίπων που σώζονται κάτω από τους λιθοσωρούς και “οι οποίοι δίνουν μια αλγεινή εικόνα για την κατάσταση του κάστρου, η οποία σαφώς δεν αρμόζει με την αίγλη του”.

Για τον λόγο αυτό διενεργήθηκαν δοκιμαστικές ανασκαφικές τομές. Στο επιθαλάσσιο τείχος που εκτείνεται κατά μήκος της μεσαιωνικής τάφρου. Στο διατείχισμα με τους πέντε πύργους. Και στο Άνω Κάστρο.

οβριόκαστρο

Μια προίκα που “δείχνει” Παλαιολόγους

Η έρευνα στους πέντε ορθογώνιους πύργους του μεσαιωνικού διατειχίσματος επικεντρώθηκε στο 2ο και στον 3ο πύργο. Διαπιστώθηκε η κατασκευή του τουλάχιστον στον 13ο – 14ο αιώνα μ. Χ., δηλαδή κατά την ύστερη Βυζαντινή περίοδο, όταν η Λέσβος παραδόθηκε στους Γατελούζους ως προίκα των Παλαιολόγων στον Φραγκίσκο Γατελούζο.

Από την ανασκαφική έρευνα του πύργου 3 διαπιστώθηκε μνημειώδης πύλη με παλαιότερα εντοιχισμένα αρχιτεκτονικά μέλη και λίθινο πλακοστρωμένο δάπεδο, που χρονολογείται στον 14ο αιώνα μ. Χ., με δύο περάσματα στα ανατολικά και βόρεια, και η οποία σώζεται σε ύψος τεσσάρων μέτρων κάτω από τους λιθοσωρούς. Η μνημειακή πρόσβαση υποδηλώνει ότι το επίπεδο λειτουργίας του μεσαιωνικού κάστρου είναι πολύ χαμηλότερο από το σήμερα σωζόμενο, και ως εκ τούτου η συνέχιση της αρχαιολογικής έρευνας θα αποκαλύψει σε ικανοποιητικό ύψος την μορφολογία των κτισμάτων του κάστρου. Κεραμική, μεταλλοτεχνία και γυάλινα, καθώς και νομίσματα επιβεβαιώνουν την επισκευή της στον 14ο αιώνα και την εγκατάλειψή της από βίαιο γεγονός, πιθανώς την καταστροφή της από την πολιορκία του κάστρου από τους Οθωμανούς.

Στο Άνω Κάστρο διαπιστώθηκε υπόγειος χώρος ορθογώνιου πύργου σε μορφή θόλου για την αποθήκευση των σιτηρών σε πιθάρια, επιχρισμένος με κονίαμα, και με γραπτή διακόσμηση, ενώ ανατολικά αυτού, εξαιρετικά σωζόμενα σε ύψος περίπου δυο μέτρων ορθογώνια δωμάτια από λιθόστρωτα δάπεδα, πιθανώς υπόγεια για την αποθήκευση πίθων, χρονολογημένα από νομίσματα του 14ου αιώνα μ. Χ.

www.thetoc.gr

Αιόλου, ένας δρόμος με μεγάλη ιστορία.

Αιόλου, ένας δρόμος με μεγάλη ιστορία… Έχει διαδραματίσει εξέχοντα ρόλο στη διαχρονική ιστορία της πόλης…

Η είδηση της πρόσφατης ανακάλυψης της κεφαλής του Ερμή στην οδό Αιόλου, σε βάθος μόλις 1,3μ., έκανε το γύρο του κόσμου, προκαλώντας εντύπωση για τα αποτυπώματα της ιστορίας που αποκαλύπτονται σε κάθε σημείο της Αθήνας. Με αφορμή την ανακάλυψη του Ερμή, συνθέτουμε ένα σύντομο ιστορικό της περιοχής και των σημαντικών ευρημάτων που βρέθηκαν εκεί.

Η οδός Αιόλου, ο πολύβουος και πολυσύχναστος δρόμος της σύγχρονης Αθήνας, χαράχθηκε ήδη από τα αρχαϊκά χρόνια. Έχει διαδραματίσει εξέχοντα ρόλο στη διαχρονική ιστορία της πόλης, όπως προκύπτει από την ανασκαφική έρευνα που άρχισε στα τέλη του 19ου αιώνα.

Σύμφωνα με την έρευνα της Εφόρου Αρχαιοτήτων Αθηνών, Ελένης Μπάνου, δύο είναι τα σημαντικά στοιχεία που πιστοποιούν την διαχρονική χρήση του χώρου ως οδικής αρτηρίας, αρχής γενομένης, από τα αρχαϊκά χρόνια:

– Οι σωστικές ανασκαφές της δεκαετίας του 1970 που διενεργήθηκαν σε οικόπεδο επί της οδού Αιόλου 65 από την Εφορεία Αρχαιοτήτων και έφεραν στο φως μεγάλο τμήμα αρχαίας οδού με επτά (!) επάλληλα οδοστρώματα.

– Η σπουδαία ανακάλυψη την δεκαετία του 1980, κατά την ανάπλαση της πλατείας Κοτζιά και την επέκταση του κτηρίου της Εθνικής Τραπέζης, της Αχαρνικής Πύλης του θεμιστόκλειου τείχους. Η πύλη βρίσκεται στην προέκταση της αρχαίας οδού και της σημερινής Αιόλου, με μικρή μόνο απόκλιση προς δυσμάς. Προφανώς η αρχαία αυτή οδός οδηγούσε μέχρι την πύλη στα βόρεια της πόλης και από εκεί, εκτός των τειχών, κατευθυνόταν προς τον πολυπληθέστερο αρχαίο δήμο, των Αχαρνών (σημερινό Μενίδι).

Απέναντι από το σημείο που βρέθηκε η κεφαλή του Ερμή, κοντά στον Ι. Ν. της Αγίας Ειρήνης, ανεσύρθη το 1885, από τα χώματα ένα μοναδικό εύρημα, εκπληκτικής τέχνης και ομορφιάς: Το άγαλμα γυμνού νεαρού Ηρακλή (εικ. 1), με την λεοντή να πέφτει από το κεφάλι καλύπτοντας μόνο τον αριστερό ώμο και με τα πόδια της δοράς του ζώου να διασταυρώνονται στο ρωμαλέο στήθος του ημίθεου.

Εικόνα 1 άγαλμα Ηρακλή

Το μικρό άγαλμα, (0,54μ) του Ηρακλή της Αιόλου, το οποίο εκτίθεται στο Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο (αίθουσα του βωμού), είναι το νέο πρότυπο ειρηνικού αλλά προβληματισμένου και ανήσυχου ανθρώπου στο «διεθνές» περιβάλλον της ελληνιστικής- μεταλεξάνδρειας εποχής. Ένα περιβάλλον που υπήρξε ιδανικό φυτώριο για την ανάπτυξη νέων φιλοσοφικών, κοινωνικών, πολιτικών και θρησκευτικών κινημάτων όπως αυτό του χριστιανισμού. Είναι πολύ πιθανόν το αγαλματίδιο του Ηρακλή που χρονολογείται στο τέλος του 4ου αι. π.Χ. να κοσμούσε κάποιο παρόδιο ιερό, αφιερωμένο είτε στον Ηρακλή (έχει βρεθεί στην κοντινή οδό Αγίου Φιλίππου, όρος -ορόσημο ιερού Ηρακλέους) ή σε άγνωστη θεότητα. Σήμερα πάντως στην θέση αυτή υπάρχει ο περικαλλής ναός της Αγίας Ειρήνης!

Από την ανασκαφή του 1970, προέρχεται και το απότμημα επιτύμβιας στήλης κλασικών χρόνων καθώς και επιτύμβια στήλη των πρώιμων ρωμαϊκών χρόνων (εικ. 2).

Εικόνα 2 στήλη Ρωμαϊκών Χρόνων

«Προφανώς στο κράσπεδο της αρχαίας οδού είχε αναπτυχθεί ήδη από το τέλος του 5ου αι π.Χ., παρόδιο νεκροταφείο, συνήθης πρακτική των αρχαίων» εξηγεί η κ. Μπάνου, «το οποίο χρησιμοποιήθηκε μέχρι την πρώιμη ρωμαιοκρατία».

Μία άλλη επιτύμβια στήλη που βρέθηκε λίγο δυτικότερα επί της σημερινής οδού Αθηνάς καταδεικνύει το εύρος του κλασικού νεκροταφείου (εικ. 3). Σήμερα εκτίθεται κι αυτή στο Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο.

Εικόνα 3 Επιτύμβια στήλη

Πρόκειται για έργο που χρονολογείται το 350-325 π.Χ. και συγκινεί με την αμεσότητα του θέματος. Η νεκρή κάθεται σε σκαμνί απλώνοντας το χέρι προς μια συγγενή της που το κρατά τρυφερά από τον καρπό και της απευθύνει το λόγο υψώνοντας το άλλο της χέρι. Αριστερά στέκεται συλλογισμένο ένα κορίτσι. Κάτω από το κάθισμα της νεκρής ραμφίζει μια πέρδικα. Το μνημείο, γνωστό ως στήλη του αποχαιρετισμού είχε άλλοτε μορφή ναΐσκου με αέτωμα, παραστάδες και βάθρο.

Η αρχαία οδός-η σημερινή Αιόλου- θα είχε και άλλα παρόδια ιερά αν κρίνομε από το γεγονός ότι δύο άλλες χριστιανικές εκκλησίες, η Κοίμησις Θεοτόκου Χρυσοσπηλαιωτίσσης και ο Ι. Ν. Αγίας Παρασκευής (μεταβυζαντινών χρόνων και παραλαύριον ιεράς μονής Οσίου Μελετίου) βρίσκονται λίγα μέτρα βορειότερα της Αγίας Ειρήνης επί της συγκεκριμένης οδού. Η νέα θρησκεία, είναι γνωστό ότι πάτησε στα βήματα της παλαιάς.

Όταν η Αθήνα έγινε πρωτεύουσα του ελληνικού κράτους, η αρχαία / βυζαντινή οδός διαδραμάτισε και πάλι σπουδαίο ρόλο. Έλαβε το όνομα του θεού των ανέμων Αιόλου, διότι εκκινούσε από το Ωρολόγιο του Ανδρονίκου Κυρρήστου (εντός του σημερινού περιφραγμένου αρχαιολογικού χώρου της ρωμαϊκής αγοράς) που ήταν κτήριο του 2ου αι π.Χ. αφιερωμένου στους ανέμους ως ηλιακό και υδραυλικό ρολόι, και καταλαμβάνοντας τεράστιο μήκος, κατέστη η βασικότερη αρτηρία οπτικής φυγής προς το σπουδαιότερο μνημειακό συγκρότημα της πόλεως, την Ακρόπολη.

Γιάννης Αλεξίου www.ogdoo.gr

«Ο κόσμος του χθες, ο κόσμος του αύριο. Πώς η πανδημία γίνεται έμπνευση»

«Ο κόσμος του χθες, ο κόσμος του αύριο. Πώς η πανδημία γίνεται έμπνευση» Εξήντα συγγραφείς συμμετέχουν στον συλλογικό τόμο…

Εξήντα συγγραφείς συμμετέχουν στον συλλογικό τόμο «Ο κόσμος του χθες, ο κόσμος του αύριο. Πώς η πανδημία γίνεται έμπνευση», από το Ιβηροαμερικανικό Φεστιβάλ «Λογοτεχνία Εν Αθήναις ΛΕΑ» και τις Εκδόσεις Καστανιώτη. Η παρουσίαση του βιβλίου θα γίνει το Σάββατο 28 Νοεμβρίου, 16:00-17:00, στο πλαίσιο της 17ης Διεθνούς Έκθεσης Βιβλίου Θεσσαλονίκης.

«Ήταν Μάρτιος του 2020 κι ο κόσμος ολόκληρος κλείστηκε σπίτι», αναφέρεται στο Δελτίο Τύπου της εκδήλωσης και προστίθεται: «Απέμεναν τρεις μήνες μέχρι το 12ο Φεστιβάλ ΛEA και, ύστερα από την ακύρωση όλων των εκδηλώσεων, που είχαν προγραμματιστεί για τον Ιούνιο και πρόβλεπαν την παρουσία κοινού, η οργανωτική ομάδα του Φεστιβάλ θέλησε να κάνει ένα βήμα μπροστά και να συμπεριλάβει σε ένα βιβλίο τις σχετικές με την πανδημία εμπειρίες ορισμένων από τους Ιβηροαμερικανούς και τους Έλληνες συγγραφείς που έχουν συμμετάσχει ή επρόκειτο να συμμετάσχουν το 2020 στο Ιβηροαμερικανικό Λογοτεχνικό Φεστιβάλ της Αθήνας».

Πενήντα τέσσερις συγγραφείς δέχτηκαν την πρόσκληση και μοιράστηκαν τα λογοτεχνικά κείμενά τους, τα περισσότερα από τα οποία ήταν αδημοσίευτα, για να συμπεριληφθούν σε αυτό το βιβλίο του Φεστιβάλ ΛEA, σε τετράγλωσση έκδοση. Επίσης, συμμετέχουν οι έξι νικητές του Διαγωνισμού Μικροδιηγήματος του Φεστιβάλ ΛEA 2020, με τίτλο «ΛEA στο σπίτι».

Κάποιοι από τους συγγραφείς που υπογράφουν τα κείμενα είναο οι Χουάν Γκαμπριέλ Βάσκες, Λεονάρδο Παδούρα, Χουάν Βιγιόρο, Αντρές Νέουμαν, Λένα Διβάνη, Πέτρος Μάρκαρης.

«Αυτή είναι η ανθολογία ενός έτους που δεν θα ξεχάσουμε ποτέ, όλων όσων χωρίζουν τον κόσμο του χθες από τον κόσμο του αύριο», καταλήγουν οι διοργανωτές της εκδήλωσης.

Η παρουσίαση του βιβλίου θα προβληθεί ζωντανά και με διερμηνεία, μέσω της ιστοσελίδας ΕΔΩ με τη συμμετοχή των συγγραφέων Αμάντα Μιχαλοπούλου, Κάλλια Παπαδάκη, Ζοζέ Λουίς Πεϊσότο, Σαντιάγο Ρονκαλιόλο και της διευθύντριας του Φεστιβάλ «ΛΕΑ», Αδριάνα Μαρτίνες.

Ελένη Αντωνίου www.ogdoo.gr

Ο Έρωτας ζωής του «Marianne & Leonard: Λόγια αγάπης»

Η φλογερή ιστορία του Λέοναρντ Κοέν και της Μαριάν Ιλέιν. Πόσο μπορεί να αντέξει ένας πραγματικά μεγάλος έρωτας; Η ιστορία της Μαριάν Ιλέιν και του Λέοναρντ Κοέν που διήρκησε επτά χρόνια αλλά σιγόκαιγε για πεντέμισι δεκαετίες έρχεται στην Cosmote TV.

Δεν έχουν γραφτεί λίγα για την σχέση ανάμεσα στη Μαριάν Ιλέιν και τον Λέοναρντ Κοέν, όμως ο βραβευμένος ντοκιμαντερίστας Νικ Μπρούμφιλντ υπήρξε από τους πιο κατάλληλους για να την αποτυπώσει με την ειλικρίνεια και την τρυφερότητα που της αρμόζει. Μπορεί στο «Marianne & Leonard: Λόγια Αγάπης» να κρατάει πολύ χαμηλό προφίλ ως προς τη δική του συμμετοχή στην ιστορία τους, όμως υπήρξε αυτόπτης και αυτήκοος μάρτυρας του έρωτα που όρισε τη ζωή των δύο τους, από την πρώτη τους συνάντηση στην Ύδρα το 1960 μέχρι τον σχεδόν ταυτόχρονο θάνατό τους το 2016 (έφυγαν από τη ζωή με τρεις μήνες διαφορά).

Το ηλιόλουστο νησί του Σαρωνικού είναι το πλαίσιο όπου άνθισε η ιστορία τους και στην πραγματικότητα ο τόπος με τους ανθρώπους ακολουθούν μία παράλληλη πορεία. Οι δύο εραστές γνωρίζονται ανάμεσα σε μία ετερόκλητη ομάδα καλλιτεχνών που συρρέουν στην Ύδρα για να αναζητήσουν μία ζωή απαλλαγμένη από τα βάρη και τις αγκυλώσεις των δυτικών μεγαλουπόλεων και να αναπτύξουν τις κλίσεις τους. Το εδεμικό, σχεδόν πρωτόπλαστο τοπίο τους αγκαλιάζει και τους επιτρέπει να ζήσουν όπως επιτάσσει η απελευθέρωση των ‘60s: αυθόρμητα και χωρίς περιορισμούς με τις όποιες σχέσεις να δημιουργούνται αβίαστα. 

Η Μαριάν έχει καταφθάσει εκεί με τον μικρό γιο και τον συγγραφέα σύζυγο της Άξελ, που θα την εγκαταλείψει σύντομα για μια άλλη γυναίκα. Είναι ένα απλό, όμορφο κορίτσι από τη Νορβηγία, που θα γραφτεί στην ιστορία ως η μούσα του Λέοναρντ∙ ένας τίτλος που την εμποδίζει να βρει στην πραγματικότητα τον εαυτό της. Αυτό θα το καταφέρει όταν επιλέξει πια να τελειώσει τη σχέση (που είχε λήξει ήδη προ πολλού από την χιλιομετρική και συναισθηματική απόσταση) και να γυρίσει στην πατρίδα της, βρίσκοντας μια δουλειά ως γραμματέας και μια ζωή ως σύζυγος μηχανικού. Και, τελικά, βρίσκοντας την υπόσταση της χωρίς να ορίζεται από τη σχέση της με έναν άντρα που διαμόρφωσε το πώς τραγουδιέται και το πώς βιώνεται ο έρωτας.

Το ντοκιμαντέρ του Μπρούμφιλντ καταφέρνει ακριβώς αυτό: να οριοθετήσει τις ζωές των δύο ανθρώπων που έζησαν μία σχέση 7 και έναν έρωτα 56 χρόνων, με τις ιστορίες τους να τέμνονται και να απομακρύνονται, αλλά ποτέ ουσιαστικά να συγκλίνουν. Η έμφαση είναι όπως πάντα λίγο περισσότερο στον Λέοναρντ, με τη δική του ιστορία να γράφει μία όχι πάντα ειδυλλιακή ζωή. Η Μαριάν τον υποστηρίζει όσο βρίσκεται στην Ύδρα, όμως η συγγραφική του αποτυχία τον αναγκάζει να στραφεί στην μουσική και τελικά να ζει μια διπλή ζωή μεταξύ Νέας Υόρκης και Ελλάδας, για να ακολουθήσει το δρόμο του. Από την αναχώρηση τους και μετά, όσο κι αν οι δύο προσπαθούν να ξαναδημιουργήσουν το ηδονικό καλοκαίρι της Ύδρας τίποτα δε θα είναι πια το ίδιο.

Αρχειακό υλικό και συνεντεύξεις με ανθρώπους που βρέθηκαν με τον έναν ή τον άλλον τρόπο κοντά στο ζευγάρι απαντούν, αφηγούμενοι την ιστορία τους, στα ερωτήματα για τους μεγάλους έρωτες∙ πώς το τέλος είναι προδιαγεγραμμένο και η έμπρακτη επιβίωση τους δεν αντέχει την πραγματικότητα.

Όπως η σχέση φτάνει σε ένα τέλος στο σβήσιμο της δεκαετίας του ’60, έτσι τελειώνει και μια εποχή. «Όταν έχεις ζήσει στην Ύδρα, δεν θα μπορέσεις να ζήσεις πουθενά αλλού, συμπεριλαμβάνοντας την Ύδρα», θα πει ο Λέοναρντ. Οι καλλιτέχνες κάτοικοι της Ύδρας αναγκάζονται να αναχωρήσουν σε «φυσιολογικές» και όχι, ως επί το πλείστον, επιτυχημένες ζωές και το ίδιο το νησί γίνεται αυτό που σήμερα γνωρίζουμε, κρατώντας την ηλιόλουστη σαγήνη του αλλά χωρίς την πρότερη ανεμελιά. Στο φινάλε του «Marianne & Leonard» ο σπαραξικάρδιος αποχαιρετισμός τους είναι στην πραγματικότητα το αντίο σε μια εποχή που έχει παρέλθει από καιρό, αλλά που κάπου στο βάθος, δεν αποχωρίστηκαν ποτέ.

Το ντοκιμαντέρ προβάλλεται την Παρασκευή 27  Νοεμβρίου στο Cosmote Cinema 2, στις 10μ.μ.

Από την Άννα Φαρδή www.pepper966.gr

Κορονοϊός: Ένα γκράφιτι στα Χανιά έχει προσελκύσει το ενδιαφέρον. Η κοπέλα με τη μάσκα που απεικονίζεται.

Γκράφιτι Χανιά

Κορονοϊός: Το εντυπωσιακό γκράφιτι κοπέλας με μάσκα στα Χανιά…

Ένα εξαιρετικό graffiti σε τοίχο, στην οδό Εμμανουήλ Πατεράκη, στην περιοχή των Δικαστηρίων, έχει κάνει την εμφάνισή του στα Χανιά.

Επίκαιρο και καλοφτιαγμένο, δείχνει ότι έχει πηγή έμπνευσης την κατάσταση που ζούμε με τον κορονοϊό, με τη μάσκα κεντρικό στοιχείο της σύνθεσης.

Γκράφιτι Χανιά 2

Δεν γνωρίζουμε πότε εμφανίστηκε, το σίγουρο όμως είναι ότι δεν το έχουν δει πολλοί, καθώς η οδός Πατεράκη, όπως φαίνεται και σε φωτογραφία παρακάτω, είναι απλά ένα στενό χωρίς καμιά ιδιαίτερη κίνηση.

Η ραδιοφωνική παραγωγός του Zarpa Radio 89,6 όμως, Δώρα Τζατζάνη, το είδε, κι έτσι, μπορείτε πλέον να το δείτε κι εσείς.

Γκράφιτι Χανιά 3

Πηγή: zarpanews.gr www.thetoc.gr

1 5 6 7 8 9 50