Κύθνος: Σημαντικά ευρήματα σε ανασκαφή στη βραχονησίδα Βρυοκαστράκι

Η ανασκαφή στη βραχονησίδα Βρυοκαστράκι της Κύθνου έφερε στο φως σημαντικότατες επιγραφές και άλλα ευρήματα που χρονολογούνται από την 3η π.Χ. χιλιετία και δίνουν ενδείξεις για Κυκλαδική εγκατάσταση εκείνης της εποχής.

Πολύ σημαντικά ήταν τα αποτελέσματα της συνεργατικής ανασκαφικής έρευνας του Τομέα Αρχαιολογίας του Τμήματος Ιστορίας, Αρχαιολογίας και Κοινωνικής Ανθρωπολογίας του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας και της Εφορείας Αρχαιοτήτων Κυκλάδων του Υπουργείου Πολιτισμού και Αθλητισμού που πραγματοποιήθηκε και φέτος στη βραχονησίδα «Βρυοκαστράκι», απέναντι από το «Βρυόκαστρο», δηλ. την αρχαία πόλη της Κύθνου. Η ανασκαφή πραγματοποιήθηκε από 29 Ιουνίου έως 31 Ιουλίου.

Η θέση κατοικήθηκε αδιάκοπα από τον 12ο αιώνα π.Χ. έως τον 7ο αιώνα μ.Χ., ενώ υπάρχουν πλέον σαφείς ενδείξεις και για την παρουσία Κυκλαδικής εγκατάστασης της 3ης χιλιετίας π.Χ.

Οι εργασίες επικεντρώθηκαν στους τρεις τομείς που ερευνούνται από το 2018: το μνημειώδες ιερό των Γεωμετρικών-κλασικών χρόνων, το επίμηκες Κτήριο 2 της ύστερης αρχαιότητας και την τρίκλιτη πρωτοβυζαντινή βασιλική.

@ΥΠΠΟΑ

Στο αρχαίο ιερό που εντοπίστηκε το 2019, οι έρευνες περιορίστηκαν στην ανασκαφή αδιατάρακτων στρωμάτων με σκοπό, αφενός τη χρονολόγηση της κατασκευής του μνημειώδους αναλήμματος και αφετέρου την καλύτερη κατανόηση της φύσης της λατρείας. Όπως και στην περσινή έρευνα συλλέχθηκε εξαιρετικής ποιότητας κεραμεική των γεωμετρικών και αρχαϊκών χρόνων. Τα σχήματα είναι κυρίως μικρά κλειστά, όπως υδρίες, οινοχόες και πρόχοι, ενώ δεν λείπουν τα μικρογραφικά. Στα ευρήματα συγκαταλέγονται λίγα πήλινα ειδώλια, κυρίως γυναικείων μορφών και ορισμένα χάλκινα αναθήματα, όπως μικρογραφικές πόρπες και άλλα κοσμήματα. Τα ευρήματα αυτά παραπέμπουν μάλλον σε κάποια γυναικεία θεότητα.

Επιπλέον οδηγούν στο συμπέρασμα ότι το ανάλημμα κτίστηκε κατά τους κλασικούς χρόνους προκειμένου να δημιουργηθεί άνδηρο για την κατασκευή ναού, από τον οποίο σώζονται μόνον κάποια λαξεύματα στο ριζιμιό βράχο καθώς στην περιοχή αναπτύχθηκε ο πρωτοβυζαντινός οικισμός. Στα Ανατολικά υπήρχε μνημειώδης βωμός λαξευμένος στο φυσικό βράχο, σήμερα πολύ διαβρωμένος.

@ΥΠΠΟΑ

Στον δεύτερο τομέα ολοκληρώθηκε η αποκάλυψη σε έκταση του κτηριακού συγκροτήματος 2 Πρωτοβυζαντινών χρόνων. Συγκροτείται από έναν οχυρωματικού χαρακτήρα γραμμικό περίβολο, συνολικού μήκους 76 μέτρων. Το τείχος, μέσου πλάτους 1,20-1,50 μέτρων, φράσσει την μοναδική πρόσβαση στην νησίδα προς την μεριά του αρχαίου λιμανιού. Στο εσωτερική του πλευρά αναπτύσσονται 15 ορθογώνια δωμάτια σε παράταξη (Β-ΙΣΤ) και με είσοδο το καθένα προς το εσωτερικό της βραχονησίδας.

Η αρχική φάση της οχύρωσης και των χώρων φαίνεται ότι χρονολογείται στην αρχαϊκή τουλάχιστον περίοδο, αλλά η έρευνα σε βάθος για την αποσαφήνιση των φάσεων του οικοδομικού συγκροτήματος δεν ήταν δυνατόν να πραγματοποιηθεί φέτος.

Στο μέσον περίπου του μήκους του συγκροτήματος (Χώρος Η) αποκαλύφθηκε πύλη εισόδου, προσβάσιμη μέσω ενός προτειχίσματος. Εσωτερικά, δίπλα στην είσοδο, διαμορφώνεται μικρό δωμάτιο με αποθηκευτικό πίθο κατά χώραν και δίπλα του χώρος προπαρασκευής φαγητού. Εκεί κοντά, εντός της τειχισμένης περιοχής, αποκαλύφθηκε απιόσχημη δεξαμενή/κινστέρνα, παρόμοια με αυτές του Βρυοκάστρου, μπαζωμένη ως ένα ύψος.

@ΥΠΠΟΑ

Το βορειότερο δωμάτιο του συγκροτήματος (Χώρος Β), κτισμένο πάνω από το γκρεμό, λόγω της ισχυρής κατασκευής του πρέπει να είχε πρωτίστως οχυρωματικό χαρακτήρα. Ανάμεσα στους πεσμένους λίθους της ανωδομής του δωματίου αυτού βρέθηκε μία ενδιαφέρουσα τιμητική επιγραφή που αφορά κάποιον Κλεαίνετο από την Αιτωλία και σχετίζεται με ένα γνωστό περιστατικό το οποίο μαρτυρείται από επιγραφές που βρέθηκαν παλαιότερα στην Αθήνα (IG II2 682 και 549), οι οποίες αναφέρονται στον πειρατή Γλαυκέτη που είχε καταλάβει την Κύθνο στα τέλη του 4ου π.Χ. αιώνα. Η επιγραφή επιβεβαιώνει παλαιότερη υπόθεση ότι ο Γλαυκέτης είχε τη στήριξη των Μακεδόνων και εκδιώχθηκε τελικώς από τους Αθηναίους.

Σε τοίχο του διπλανού δωματίου Γ, βρέθηκε εντοιχισμένη μία κνήμη μαρμάρινου ανδρικού αγάλματος. Ζεύγος από παρόμοιες κνήμες άλλου μαρμάρινου ανδρικού αγάλματος, καθώς και δύο ενεπίγραφοι λίθοι, βρέθηκαν στο γκρέμισμα ενός άλλους δωματίου (του ΙΓ), προφανώς όλα σε β’ χρήση.

Οι επιγραφές είναι πολύ σημαντικές. Η μία, σε δωρική διάλεκτο, είναι ψήφισμα του Δήμου Κυθνίων που ορίζει κάποιους οικοδομικούς περιορισμούς καθώς και το πρόστιμο που θα εισπράξουν οι θεωροί στην περίπτωση παράβασης.

Η άλλη μακροσκελής επιγραφή είναι τιμητική και αναφέρεται στις σημαντικές τιμές που αποδίδουν ο Δήμος και η Βουλή των Κυθνίων σε κάποιο πρόσωπο, του οποίου το όνομα δυστυχώς δεν σώζεται. Είναι ενδιαφέρον ότι σε β’ χρήση στην οχύρωση του πρωτοβυζαντινού συγκροτήματος (στο ύψος του Δωματίου Δ) αποκαλύφθηκε μαρμάρινο βάθρο αγάλματος που στην πρόσθια όψη του σώζει κοιλότητες σε κυκλική διάταξη, προφανώς για τη στερέωση δύο επίθετων στεφανιών.

@ΥΠΠΟΑ

Τέλος, η ανασκαφή εξωτερικά και περιμετρικά της τρίκλιτης πρωτοβυζαντινής βασιλικής αποσκοπούσε στην περαιτέρω ανάδειξη του μνημείου, καθώς και στην διερεύνηση παρουσίας τυχόν προσκτισμάτων. Διαγράφηκαν τα όρια της αψίδας, και εξωτερικά, στο σημείο συμβολής του Βορείου κλίτους με την αψίδα του ιερού, αποκαλύφθηκε όρθια τοποθετημένος μαρμάρινος σφόνδυλος κίονα ιωνικού ρυθμού. Τοίχος εφάπτεται σε ορθή γωνία στη Δυτική πλευρά του νάρθηκα.

Περισσότεροι τοίχοι φάνηκαν στη Νότια πλευρά της εκκλησίας: ένα στενό πέρασμα βαίνει παράλληλα με το Νότιο τοίχο της και οδηγεί στη Νότια είσοδο του νάρθηκα, αλλά και σε ένα μικρό πεταλόσχημο χώρο αμέσως δυτικότερα. Ακόμα δυτικότερα τοίχοι εμφανίστηκαν εξωτερικά της ΝΔ γωνίας του νάρθηκα. Στο κτίριο είχαν χρησιμοποιηθεί ως spolia μαρμάρινα μέλη. Για λόγους ασφαλείας ορισμένα από αυτά, όπως τα θραύσματα τραπεζοφόρου με απόληξη λεοντοπόδαρου, αποτοιχίστηκαν και μεταφέρθηκαν στην αρχαιολογική συλλογή της Χώρας.

@ΥΠΠΟΑ

Το ανασκαφικό πρόγραμμα διενεργείται υπό τη διεύθυνση του Καθηγητή Κλασικής Αρχαιολογίας Αλεξάνδρου Μαζαράκη Αινιάνος και του Εφόρου Αρχαιοτήτων Κυκλάδων Δρ Δημήτρη Αθανασούλη. Στις έρευνες συμμετείχε μικρός, λόγω των περιστάσεων, αριθμός μεταπτυχιακών φοιτητών και αποφοίτων αρχαιολογίας από τα Πανεπιστήμια Θεσσαλίας, ΕΚΠΑ, ΑΠΘ, Ιωαννίνων και Paris 4. Οι έρευνες στηρίχθηκαν οικονομικά και φέτος από το Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας, τη Γ.Γ. Αιγαίου και Νησιωτικής Πολιτικής και με τη χορηγία του Θανάση Μαρτίνου.

Ο Δήμος Κύθνου παραχώρησε και φέτος το Δημοτικό Σχολείο της Χώρας για τις ανάγκες του προγράμματος. Ο Καπετάνιος του Mαρμάρι Express διέθεσε ακτοπλοϊκά εισιτήρια στα μέλη της ερευνητικής ομάδας.

www.cnn.gr

ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ: Δωρεάν διαδικτυακό Φεστιβάλ παιδικού Κινηματογράφου για άτομα με αναπηρία.

Το Παιδικό & Εφηβικό Διεθνές Φεστιβάλ Κινηματογράφου Αθήνας επιστρέφει πλήρως προσαρμοσμένο στα δεδομένα της εποχής παρουσιάζοντας online το πρόγραμμά του από τις 14 έως τις 22 Νοεμβρίου.

Σε μια ειδικά διαμορφωμένη πλατφόρμα θα μπορούν να το παρακολουθήσουν δωρεάν από το σπίτι τους μικροί και μεγαλύτεροι φίλοι σε Ελλάδα και Κύπρο!

Κινηματογράφος για παιδιά από 2 ετων

Με την οικονομική υποστήριξη του Υπουργείου Πολιτισμού και Αθλητισμού, τη συνδιοργάνωση της Περιφέρειας Αττικής, τη δωρεά του Ιδρύματος Σταύρος Νιάρχος, τη συνεργασία της Αστικής Μη Κερδοσκοπικής Εταιρείας Καλλίστη και την υποστήριξη του Μεγάρου Μουσικής Αθηνών, το Φεστιβάλ παρουσιάζει ένα διευρυμένο πρόγραμμα για κάθε οικογένεια, εμπλουτισμένο με νέες θεματικές ενότητες που απευθύνονται σε παιδιά από 2 ετών έως και την εφηβεία, αλλά και σε γονείς που θέλουν να θυμηθούν τη δική τους παιδική ηλικία.

Μέσα από πρωτότυπες και βραβευμένες ταινίες μυθοπλασίας και ντοκιμαντέρ, μικρού και μεγάλου μήκους, όλοι μπορούν να ταξιδέψουν στον κόσμο, από τη Γαλλία, την Ιαπωνία και τις ΗΠΑ ως το Μεξικό, το Νεπάλ και τη Μογγολία και να γνωρίσουν καινούργιους ήρωες κινουμένων σχεδίων αλλά και διαφορετικούς πολιτισμούς.

Μέρος του Φεστιβάλ (31 ταινίες μικρού μήκους) θα είναι προσβάσιμο σε άτομα με δυσκολία στην κατανόηση, αυτισμό και νοητική αναπηρία. Οι περιγραφές, οι συνόψεις και οι εικόνες αυτών των ταινιών, όπως και όλο το site του Φεστιβάλ θα μπορούν να διαβαστούν σε γλώσσα easy2read, η οποία «μεταφράζει» τα κείμενα κάνοντάς τα πιο κατανοητά στις παραπάνω ομάδες.

Οι θεματικές στις οποίες δίνει έμφαση το φετινό Φεστιβάλ, εστιάζουν σε παιδιά που:

• Υψώνουν τη φωνή τους για την καταστροφή του περιβάλλοντος. Όπως οι μαθητές από την Κωνσταντινούπολη που ακολουθούν το παράδειγμα της Γκρέτα Τούνμπεργκ και αναλαμβάνουν δράση ενάντια στην κλιματική αλλαγή στο ντοκιμαντέρ «Θέλουμε το μέλλον μας!» (We Want Our Future!) του Aτόμ Σασκάλ από την Τουρκία. Στο ντοκιμαντέρ «Μικροπλαστικά παντού» (Microplastic Madness) των Ατσούκο Κουέρκ και Ντέμπι Λι Κόεν από τις ΗΠΑ, οι μαθητές της πέμπτης τάξης ενός δημόσιου σχολείου στο Μπρούκλιν γίνονται πολίτες-επιστήμονες και ακτιβιστές και προσπαθούν να ευαισθητοποιήσουν την κοινότητα για την επιτακτική ανάγκη ενός Plastic Free Future.

• Αφηγούνται σημαντικά ιστορικά γεγονότα του 20ού αιώνα. Στην ταινία «Φρίτζι: Μια επαναστατική ιστορία» (Fritzi: A Revolutionary Tale) των Ραλφ Κούκουλα, Ματίας Μπρουν, η ειρηνική επανάσταση του 1989 παρουσιάζεται από την οπτική γωνία ενός παιδιού στην Ανατολική Γερμανία, ενώ στο «Πέρασμα» (The Crossing) της Τζοάν Χέλγκελαντ από τη Νορβηγία ταξιδεύουμε στον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο και ακολουθούμε δυο αδέλφια καθώς βοηθούν δυο εβραιόπουλα να περάσουν με ασφάλεια τα σύνορα της Νορβηγίας κάτω από τη μύτη των Ναζί προς την ουδέτερη Σουηδία (Βραβείο Καλύτερης Παιδικής Ταινίας στο φετινό Zlin International Film Festival for Children and Youth).

• Εκφράζονται μέσα από το ποδόσφαιρο ακόμα και ενάντια σε όλες τις αντιξοότητες. Στο ντοκιμαντέρ «Koυσάσα» (Kusasa) του Σέιν Βερμότεν, η ομάδα ποδοσφαίρου Kusasa Stars ξεκινάει από μια παραγκούπολη 15.000 κατοίκων στο Γκρένταλ της Νοτίου Αφρικής και φτάνει να διαγωνίζεται στο Παγκόσμιο Κύπελλο Νέων Gothia Cup στη Σουηδία. Στην ταινία «Τα πόδια του Μαραντόνα» (Maradona’s Legs) του Φιράς Κουρί, δυο αγόρια από την Παλαιστίνη αναζητούν το τελευταίο αυτοκόλλητο για το άλμπουμ τους στη διάρκεια του Μουντιάλ του 1990.

• Βρίσκουν τις «υπερδυνάμεις» τους μέσα από τον χορό, όπως στο ντοκιμαντέρ μικρού μήκους «Ο ρυθμός της ζωής» (My Father the Mover) της Τζούλια Τζανς από τη Νότιο Αφρική το οποίο τιμήθηκε με το Μεγάλο Βραβείο της Επιτροπής στο Φεστιβάλ της Tribeca.

• Μαθαίνουν να τολμούν και να γκρεμίζουν τα στερεότυπα όπως στη βραβευμένη με Όσκαρ Καλύτερου Ντοκιμαντέρ Μικρού Μήκους Ταινία «Μαθαίνοντας σκέιτ σε εμπόλεμη ζώνη (αν είσαι κορίτσι)» (Learning To Skateboard in A Warzone [If You’re a Girl]) της Αμερικανίδας Κάρολ Ντίσινγκερ.

• Ζουν ιστορίες τρόμου που θα προκαλέσουν ρίγη τόσο στους εφήβους όσο και στους γονείς τους. Ιδίως όταν πρόκειται για ταινίες όπως «Η αρμονία του διαβόλου» (The Devil’s Harmony) του Βρετανού Ντίλαν Χολμς Ουίλλιαμς, στην οποία τα «φυτά» εκδικούνται όσους τους κάνουν bullying, με τρόπους και αισθητική που θυμίζουν Στάνλεϋ Κιούμπρικ και Μπράιαν ντε Πάλμα.

3ο Παιδικό & Εφηβικό Διεθνές Φεστιβάλ Κινηματογράφου Αθήνας / H digital κινηματογραφική γιορτή των παιδιών 14 – 22 Νοεμβρίου 2020 / Με την υποστήριξη του Μεγάρου Μουσικής Αθηνών.

www.iefimerida.g

Το αριστούργημα του Κουροσάβα “Ο Καταδικασμένος” επιστρέφει στη μεγάλη οθόνη σε ριμέικ

Το αριστούργημα του Κουροσάβα “Ο Καταδικασμένος” επιστρέφει στη μεγάλη οθόνη σε ριμέικ…

Το έργο του Κουροσάβα είναι γνωστό ότι έχει επηρεάσει έντονα τους σημαντικότερους και όχι μόνο σκηνοθέτες όλου του κόσμου. Θα προκαλούσε μελαγχολικές ή ακόμη και ειρωνικές σκέψεις και μόνο η είδηση ότι ετοιμάζεται το ριμέικ του συγκλονιστικού αριστουργήματος, αν και όχι τόσο γνωστού στο ευρύ κοινό, “Ο Καταδικασμένος” (“Ikiru”), που γύρισε το 1953 ο μέγας Ακίρα Κουροσάβα, αν δεν γινόταν γνωστό ότι τον πρωταγωνιστικό ρόλο θα κρατήσει ο καλύτερος, ίσως, Βρετανός ηθοποιός, σήμερα, Μπιλ Νάι και ότι το σενάριο διασκευάστηκε από τον Νομπελίστα και πολυβραβευμένο λογοτέχνη Καζούο Ισιγκούρο, συγγραφέα του “Απομεινάρια Μιας Μέρας”.

Το έργο του Κουροσάβα είναι γνωστό ότι έχει επηρεάσει έντονα τους σημαντικότερους και όχι μόνο σκηνοθέτες όλου του κόσμου και ειδικά του Χόλιγουντ, καθώς τις κινηματογραφικές αρχές τού μεγάλου δάσκαλου τις βρίσκουμε παντού, ενώ υπάρχουν και τα διάσημα ριμέικ που έχουν γίνει πάνω σε δικές του ταινίες, όπως τα γουέστερν “Και οι 7 ήταν Υπέροχοι” και “Για Μια Χούφτα Δολάρια”.

Για χρόνια οι σκηνοθέτες δεν ακούμπησαν το έργο του. Ο τρόμος της σύγκρισης με το πρωτότυπο… Κορυφαίοι σκηνοθέτες, που τον λάτρευαν, όπως ο Σπίλμπεργκ, ο Κόπολα ή ο Σκορτσέζε, έμειναν μακριά. Ούτε υπάρχουν πλέον θηρία όπως ο Σέρτζιο Λεόνε και ο Τζον Στάρτζες. Παράλληλα, εκτός από ελάχιστες περιπτώσεις , όλα τα ριμέικ παλαιότερων επιτυχιών οδηγούνται στην περιφρόνηση ή ακόμη και στην καταστροφή.

Ο Νομπελίστας, ο Μπιλ Νάι και ο “άγνωστος”

Όμως, στην περίπτωση του “Καταδικασμένου” οι ελπίδες για κάτι, αν μη τι άλλο, αξιόλογο έχουν αναπτερωθεί, με τη συμμετοχή του Μπιλ Νάι στον εμβληματικό πρωταγωνιστικό ρόλο του “Καταδικασμένου” και τη συμμετοχή στο σενάριο του Βρετανού Νομπελίστα (ιαπωνικής καταγωγής) Καζούο Ισιγκούρο. Βεβαίως δεν είναι λίγες οι φορές που σημαντικότατοι συντελεστές έκαναν στο σινεμά την απόλυτη αποτυχία. Υπάρχει, όμως κι ο σημαντικός ρόλος του σκηνοθέτη, που στην συγκεκριμένη παραγωγή είναι ο 38χρονος Νοτιοαφρικανός Όλιβερ Χερμάνους, ο οποίος πέρα από κάποιες ελπίδες που είχε δώσει στο περιορισμένο του έργο, αλλά και ορισμένες διακρίσεις σε φεστιβάλ, είναι αμφίβολο για το αν μπορεί να ανταπεξέλθει.

Το σενάριο του Ισιγκούρο

Ας γυρίσουμε όμως στα ενθαρρυντικά σημεία του ριμέικ και στο σενάριο που ετοιμάζει ο Ισιγκούρο. Το πρωτότυπο, που είχε συνυπογράψει ο Κουροσάβα, βασιζόταν στο περίφημο διήγημα του Τολστόι “Ο Θάνατος του Ιβάν Ίλιτς” και περιγράφει την ιστορία ενός συνεσταλμένου δημοσίου υπαλλήλου που μαθαίνει ότι έχει καρκίνο, προσπαθεί να συμφιλιωθεί με την ιδέα του θανάτου, ενώ ταυτόχρονα θα ξυπνήσει μέσα του η ιδέα να κάνει κάτι για να δικαιολογήσει τη ζωή του, κάτι χρήσιμο για τους περιφρονημένους μιας φτωχής γειτονιάς.

Σύμφωνα με πληροφορίες από την παραγωγή, ο Νομπελίστας συγγραφέας μεταφέρει την ιστορία στο μεταπολεμικό Λονδίνο του 1952 και σε έναν υπάλληλο, που έχει γίνει ακόμη ένα γρανάζι της γραφειοκρατίας στο πλαίσιο της ανοικοδόμησης της Αγγλίας, μετά από τον καταστροφικό Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο. Όταν μαθαίνει ότι πάσχει από θανατηφόρα ασθένεια, ξεκινάει μια προσπάθεια για να βρει κάποιο νόημα στη ζωή του πριν πεθάνει. Αρχικά, προσπαθεί να μπει στον κόσμο της “ακολασίας”, ενώ στη συνέχεια θα αδιαφορήσει για τις οικογενειακές και εργασιακές του ευθύνες. Σύντομα θα γνωρίσει μια νεαρή συνάδελφό του που θα του αναζωογονήσει το ενδιαφέρον για τη ζωή και θα του δείξει έναν τρόπο για να αντιμετωπίσει το θάνατό του και πώς να αξιοποιήσει την πολυετή εμπειρία του για να προωθήσει ένα χρόνιο αίτημα μιας φτωχογειτονιάς, για μια παιδική χαρά σε έναν σκουπιδότοπο στο ανατολικό Λονδίνο.

Η πρωτότυπη μαγεία

Όμως υπάρχει και το πρωτότυπο φιλμ και είναι μία ευκαιρία να το θυμηθούμε, καθώς αποτελεί μία από τις σημαντικότερες παρακαταθήκες στον παγκόσμιο κινηματογράφο. Πρόκειται για μια ταινία συνταρακτική, που ο Κουροσάβα δικαίως αγαπά περισσότερο απ’ όλα τα έργα του, παρότι έχει γυρίσει θρυλικά φιλμ, όπως “ΡΑΝ”, “Ρασομόν”, “Οι Επτά Σαμουράι”, “Ο Θρόνος του Αίματος”, “Καγκεμούσα” και πολλά άλλα.

Ο Κουροσάβα με μια θαυμαστή λιτότητα, δουλεύοντας κάθε λεπτομέρεια κάθε πλάνου και ρόλου, μιλάει για πανανθρώπινες αξίες, εστιάζοντας στα απλά που καθορίζουν τη ζωή. Έχοντας έναν πρωταγωνιστή, από τους μόνιμους συνεργάτες του, τον αξιοθαύμαστο Τακάσι Σιμούρα, ο οποίος με τη σειρά του παίρνει τη σκυτάλη για να συγκλονίσει με την ερμηνεία του, ο Κουροσάβα ταυτόχρονα σχολιάζει με χιούμορ και πίκρα τόσο το δράμα της ανθρώπινης ζωής (γιατί πρέπει να έρθει ο άνθρωπος κοντά στο μοιραίο, στο αναπόφευκτο, για γενναίες αποφάσεις;) όσο και τον προβληματισμό του για την υποκειμενικότητα της αλήθειας. Δεν αφήνει όμως κάτω ούτε την υπερσυντηρητική κοινωνία και εξουσία (σε όποιο βαθμό και αν βρίσκεται) της μεταπολεμικής Ιαπωνίας, ούτε το αποτέλεσμα αυτής, που έχει βάλει σε ένα βάθρο τη γραφειοκρατία και την ανευθυνότητα ενός κράτους που αγνοεί τις ανάγκες και τις επιθυμίες του λαού. Οι σκηνές για το ανθολόγιο του παγκόσμιου σινεμά πολλές, αλλά σίγουρα τόσο στο ξεκίνημα η χιουμοριστική και συνάμα απάνθρωπη στάση των γραφειοκρατών στο αίτημα των γυναικών μιας γειτονιάς να γίνει μια παιδική χαρά στη θέση μιας χαβούζας (το μήνυμα σαφές και ευδιάκριτο) και στο τέλος μετά την κηδεία του, η σύναξις των αξιωματούχων γραφειοκρατών που ψάχνουν να βρουν γιατί άλλαξε αυτό το “ανθρωπάκι” τους τελευταίους έξι μήνες της ζωής του και μετά αρχίζουν να κολακεύουν ο ένας τον άλλο, πάνε σε άλλη διάσταση τον κινηματογράφο.

Άλλωστε ο Κουροσάβα και σε αυτή την ταινία του αποδεικνύει γιατί είναι ένας από τους λιγοστούς ανθρώπους του σινεμά που πήρε τη βιομηχανία του θεάματος και την έστειλε ανάμεσα στις τέχνες. Ίσως και κάτι παραπάνω, κάνοντας ταινίες για τον απλό καταφρονημένο άνθρωπο…

www.thetoc.gr

Έτσι γεννήθηκε, θριάμβευσε, τραυματίστηκε και επέστρεψε ως ΕΜΣΤ το κτίριο ΦΙΞ. Ένα αποκαλυπτικό βιβλίο [εικόνες]

Ένα βιβλίο αρχιτεκτονικής, που δεν μπορείς να αφήσεις από τα χέρια σου, αφού αφορά ένα τοπόσημο της Αθήνας το ΕΜΣΤ. Το «Project Fix. Aναβιώνοντας το Μέλλον» κυκλοφορεί απο τη Δευτέρα, ανοίγοντας διάλογο με το πολύπαθο κτίριο, τα οράματα που ακυρώθηκαν και τα άλλα που γεννήθηκαν στις στάχτες των πρώτων.

«Αυτό το βιβλίο ήταν καθαρτήριο για μένα. Τα αρχιτεκτονικά πρότζεκτ διαρκούν δύο με τρία χρόνια από τη σύλληψη ώς την ολοκλήρωση. Το Φιξ ήταν κομμάτι της ζωής μου με τον ένα ή τον άλλο τρόπο για περίπου 12 χρόνια. Κατά τα πρώτα δύο χρόνια αποτελούσε την πλήρη μου απασχόληση. Ήταν το πρώτο πράγμα που σκεφτόμουν όταν ξυπνούσα και το τελευταίο προτού κοιμηθώ. Ήταν στα όνειρα και στους εφιάλτες μου. Κατά κάποιον τρόπο, ακόμα είναι».

Τα όνειρα και οι εφιάλτες επί τόσα χρόνια της αρχιτεκτόνισσας Καλλιόπης Κοντόζογλου, αφορούν αυτό που επί δεκαετίες αποτελούσε και το μεγάλο κενό, τη μεγάλη έλλειψη στον χώρο του ελληνικού πολιτισμού: ένα μουσείο για τη σύγχρονη Τέχνη. Καθώς το ΕΜΣΤ λειτουργεί πλέον πλήρως και με την τελική μορφή και οργάνωση του έστω, με τα νέα εμπόδια των lockdown να ανακόπτουν την φόρα που προσπαθεί να πάρει από τον Φεβρουάριο που άρχισε η λειτουργία του η κυρία Κοντόζογλου καταγράφει πλέον σε ένα βιβλίο όσα έζησε και αντιμετώπισε.

Kατασκευάζοντας επί 12 χρόνια τη στέγη του ΕΜΣΤ

Το «Project Fix. Aναβιώνοντας το Μέλλον» των εκδόσεων Ποταμός που κυκλοφορεί από την προσεχή Δευτέρα, είναι μαζί μαρτυρία, ιστορική ανασκόποληση, εγχειρίδιο αρχιτεκτονικής μελέτης αλλά και κάτι σαν ένα «κλείσιμο» της σχέσης της αρχιτεκτόνισσας με το ενεργό εργοτάξιο. Εχει εξαιρετικό ενδιαφέρον ότι ενώ μέσω του κειμένου και του εκπληκτικού αρχείου φωτογραφιών και σχεδίων οι δραστηριοποιούμενοι πέριξ της αρχιτεκτονικής θα έχουν ένα εργαλείο και ένα μελετητικό κείμενο στα χέρια του, όλοι οι υπόλοιποι, οι λιγότερο ειδικοί, θα καταδυθούμε στη μαγεία αλλά και τους δαίμονες του κτιρίου ΦΙΞ.

Και θα συμβεί αυτό με έναν τρόπο αβίαστο μεν, αλλά που σε κρατά απολύτως σε εγρήγορση δε. Η γραφή περνά από την προϊστορία του κτιρίου που στέγασε την ιστορική ζυθοποιία ΦΙΞ, στην παρέμβαση του αρχιτέκτονα-θρύλου Τάκη Ζενέτου και του «μανδύα» που δημιούργησε για να ενώσει τις πρώτες εγκαταστάσεις ζυθοποιίας, στο σοκαριστικό γκρέμισμα μέρους του κτιρίου για τις ανάγκες του μετρό, ως τον μαραθώνιο για να μετατραπεί σε στέγη του ΦΙΞ. Ενας μαραθώνιος που κράτησε 12 χρόνια, και προκάλεσε δυσπιστία, ακόμα και δαιμονοποίηση του ΕΜΣΤ από κάποιους. Ηταν άλλωστε το αγαπημένο ανέκδοτο των δημοσιογράφων στον χώρο του Πολιτισμού, να ρωτάμε τον εκάστοτε νέο υπουργό πότε θα ανοίξει το ΕΜΣΤ και να περιμένουμε κρυφογελώντας την ελπιδοφόρα δήλωσή του που δεν φυσικά δεν θα επαληθευόταν στο μέλλον. Η ιστορία του ΦΙΞ είναι συναρπαστική, καθώς κανείς την γνωρίζει μέσω του βιβλίου που επιμελήθηκαν με εξαιρετική φροντίδα και κυρίως με ένα σταθερό και ελκυστικό ρυθμό μεταξύ αφήγησης και εικόνας οι εκδόσεις Ποταμός.

Herr Fix και το τελευταίο ραντεβού του Ζενέτου

Τα πρόσωπα δεν αποτελούν απλές αναφορές στην πορεία του κειμένου εδώ. Υπάρχει το κεφάλαιο «Ο κ. Φιξ», αλλά και το «Ο Τάκης Ζενέτος και το τελευταίο ραντεβού» με αναφορά στο βράδυ πριν ο εμβληματικός αρχιτέκτονας οδηγηθεί στην αυτοχειρία. Αλλά και το κεφάλειο «Αννα Καφέτση». Και «αν η πόλη σήμερα απέκτησε ένα δημόσιο κτίριο, το οφείλει στην τότε διευθύντρια του ΕΜΣΤ Άννα Καφέτση… Ηταν το αντίβαρο σε όλες εκείνες τις φωνές που κατά καιρούς έλεγαν “τι το θέλουμε το Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης, δώστε τα λεφτά αλλού, όλα τα έχει ο φερετζές…, ένα φριχτό κτίριο, γιατί δεν το γκρεμίζουν, το οικόπεδο να γίνει πράσινο…”».

Όλα άρχισαν το 1870  όταν ο Φιξ άνοιξε την πρώτη μπιραρία στον λόφο Αρδηττού και καθώς οι δουλειές άρχισαν να ανθίζουν η ζυθοποιία μεταφέρθηκε στη λεωφόρο Συγγρού, δίπλα στον Ιλισό ποταμό(1893). «Η βιοτεχνία σύντομα έγινε μια ατμοκίνητη ζυθοποιία, με τα τελειότερα μηχανήματα παρασκευής μπίρας. Πλέον η ονομασία “Φιξ” είχε γίνει συνώνυμη με την μπίρα στην Ελλάδα. Η ζυθοποιία είχε μεγαλώσει μέσω διαφόρων προσθηκών και επεκτάσεων και το 1957 η οικογένεια ανέθεσε στον αρχιτέκτονα Τάκη Ζενέτο να σχεδιάσει την τελευταία προσθήκη και να ανακαινίσει όλο το εργοστάσιο». Ανέλαβε να ενώσει κάτω από ένα κοινό »δέρμα» τις διάσπαρτες εγκαταστάσεις και να δημιουργήσει έναν νέο χώρο. Αλλά αυτό ήταν το καλά κρυμμένο μυστικό, όπως γράφει η κυρία Κοντόζογλου.

Το καλά κρυμμένο μυστικό του ΦΙΞ

Όταν η Καλλιόπη Κοντόζογλου και η ομάδα της άρχισαν να ερευνούν το κτήριο για να υποβάλλουν πρόταση στον διαγωνισμό για την μετατροπή του σε Μουσείο, ανακάλυψε ότι «Το κτίριο δεν ήταν ενιαίο αλλά μια συρραφή από πολλά διαφορετικά κτίρια καλυμμένα όλα με την ίδια όψη! Στο αρχείο του Γιώργου Σημαιοφορίδη και με την ευγενική χορηγία της αδελφής του Όλγας, ανακάλυψα μια σειρά παλαιών αντιγράφων αμμωνίας των σχεδίων του Ζενέτου για το Φιξ. Το παλαιότερο έχει ημερομηνία “Οκτώβριος 1957” και το πιο πρόσφατο “Ιούλιος 1959”». Μαθαίνουμε λοιπόν ότι η όψη της Καλλιρόης δεν ήταν δημιούργημα του Ζενέτου, αλλά εκείνος την αποτύπωσε και την επέκτεινε με τις προσθήκες που έκανε τόσο καθ’ ύψος όσο και κατά μήκος, ενώ μπροστά του υπήρχε ακόμα ο ποταμός Ιλισσός.

Ολόκληρο το 1958 ο Ζενέτος δούλευε εντατικά και με συνεχείς αλλαγές την όψη του κτιρίου επί της Συγγρού, για να καταλήξει τον Μάρτιο του 1959. Ωσπου «τον Ιούλιο του ιδίου έτους, δύο τομές σε κλίμακα 1/50 παρουσιάζουν τη λύση σε όλο της το μεγαλείο. Η όψη δεν είναι μόνον ένα “δέρμα” που τυλίγεται γύρω από τα κτίρια ούτε μία “κουρτίνα”, όπως θα έλεγαν οι πατέρες του μοντέρνου κινήματος, αλλά ένας χώρος! Εδώ γίνεται η επικοινωνία ανάμεσα στο εξωτερικό και στους εσωτερικούς χώρους, ανάμεσα στις παλαιές και στις νέες στάθμες. Εδώ, συγκρίνοντας τις δύο τομές, καταλαβαίνει κανείς πόσο ιδιαίτερα ευφυής είναι η λύση. Δεν υπάρχει μια συνταγή που εφαρμόζεται παντού, αλλά η λύση αλλάζει και προσαρμόζεται στις εκάστοτε συνθήκες. Έτσι, αλλού η όψη “κρέμεται” έξω από νέους χώρους που τη “φέρουν” και αλλού τους ανήκει εξολοκλήρου.»

Η ιδιοφυία του Ζενέτου

Ο χώρος, ο χρόνος, η σύγχρονη ιστορία της Ελλάδος δεν μπορούσαν να μην επηρεάσουν τις επιλογές του Ζενέτου. Και μέσω των αρχιτεκτονικών του λύσεων να μαρτυρήσουν για μια ακόμα φορά τη μεγαλειώδη σκέψη του αρχιτέκτονα που οδηγήθηκε στην αυτοκτονία. «Στα πλευρά της ευθύγραμμης λεωφόρου που ανεβαίνει από τη θάλασσα και συναντά το Ολυμπιείον και την πύλη του Αδριανού. Κάτω από την Ακρόπολη και δίπλα στον Ιλισό. Σε ένα περιβάλλον διώροφων, κατά κανόνα, αστικών νεοκλασικών κατοικιών επί της Συγγρού και ταπεινότερων εργατικών κατοικιών προς την πλευρά του ποταμού. Σε μια Αθήνα που μόλις είχε ανακαλύψει την αντιπαροχή. Πρόκληση ερεθιστική όσο και ασεβής. Ο Ζενέτος την αποδέχθηκε με ευφυΐα, ίσως και έπαρση». Αυτό σημείωνε σε εισήγησή του ο Ισίδωρος Κακούρης, προϊστάμενος του Τμήματος Βυζαντινών Μουσείων στο Κεντρικό Συμβούλιο Νεότερων Μνημείων.

Η απόφαση κατεδάφισης από τον Κώστα Λαλιώτη

Το 1994 το κτίριο και η εικόνα της Καλλιρόης δέχονται ένα βάναυσο τραύμα. Έναν ακρωτηριασμό. Για τις ανάγκες της Αττικό Μετρό στην οποία ανήκε πλέον το κτίριο, ο τότε υπουργός Περιβάλλοντος και Χωροταξίας Κώστας Λαλιώτης επιτρέπει στην Αττικό Μετρό, να ξεκινήσει την κατεδάφισή μέρους του για τις εργοταξιακές ανάγκες του μετρό. Οι αντιδράσεις είναι άμεσες και καταιγιστικές. Συγκεντρώσεις, διαμαρτυρίες, κείμενα επί κειμένων ακόμα και από επιστήμονες του Harvard, του Bartlett, του Berkeley. Διαβάζουμε στο βιβλίο: «Το κτίριο κρίθηκε διατηρητέο ως προς τις δύο όψεις που σχεδίασε ο Ζενέτος, δηλαδή αυτές προς τη Συγγρού και τη Φραντζή. Την επομένη της απόφασης, ο υπουργός έδωσε την άδεια να κατεδαφιστεί το μισό κτίριο, αλλά με την υποχρέωση η Αττικό Μετρό, αν ποτέ το ξαναχτίσει, να συμπληρώσει τη διατηρητέα όψη της Συγγρού που είχε κατεδαφιστεί».

Στη συνέχεια ξεδιπλώνεται με σαφήνεια και ύφος προσωπικής μαρτυρίας αλλά και τεχνικής προσέγγισηςο τρόπος με τον οποίο οι μελετητές ανέλαβαν τη μετατροπή του ακρωτηριασμένου κτιρίου σε μουσείο. Βλέπουμε τα σωθικά του, τον σκελετό του γυμνό να αποκαλύπτεται και σταδιακά να μετατρέπεται σε ένα μουσείο αφιερωμένο στη σύγχρονη Τέχνη. Η σύμβαση για την ανάθεση της μελέτης υπεγράφη στις 13 Δεκέμβρη του 2004 και ουδείς γνώριζε ότι θα χρειάζονταν σχεδόν 16 χρόνια για να ανοίξει και να λειτουργήσει πλήρως το ΕΜΣΤ.

Στα ενδιαφέροντα σημεία της αναλυτικής παρουσίασης για τον σχεδιασμό του έργου, τις αρχικές επιλογές, τις αλλαγές που έπρεπε να γίνουν, τις κινήσεις που για άγνωστους λόγους δεν έγιναν αν και περιλαμβάνονταν στην μελέτη, είναι βέβαια η επιλογή για την όψη που απόκτησε τελικά το ΕΜΣΤ κοιτάζοντας την Καλλιρόης. «Το ΕΜΣΤ έρχεται να κατοικήσει ένα μνημειώδες κτίριο της μοντέρνας αρχιτεκτονικής. Από τη συνεύρεση αυτή κάτι καινούργιο γεννιέται στις όχθες του Ιλισού, λίγο πιο κάτω από την πηγή της νύμφης Καλλιρόης. Το κτίριο στη νέα του όψη αποκαλύπτει ξανά την ξεχασμένη τοπογραφία των Αθηνών. Η «τομή» του Ιλισού, το νερό δηλαδή και η κοίτη του με τα ιζηματογενή πετρώματα, όπως έχουν προέλθει από την καθίζηση τόσων αιώνων, εμφανίζεται ξανά, «αναδύεται» μέσα από το έδαφος και αιωρείται σαν γιγάντια «κουρτίνα», που κρύβει μέσα της τους εκθεσιακούς χώρους του μουσείου. Στο κάτω μέρος της, στο επίπεδο του ισογείου, ένας τοίχος που «δακρύζει» γλιστράει στο κενό ανάμεσα στον όγκο των εκθέσεων και το έδαφος. Η επιφάνεια αυτή του νέου μουσείου αποτελείται από μία αναρτημένη όψη με πλάκες μαρμάρου προερχόμενες από τις ανώμαλες εξωτερικές παρειές μαρμάρινων όγκων, και στη βάση της από τον υδάτινο τοίχο, από ειδικά προκατασκευασμένα πανό από σκυρόδεμα. Στα πανό αυτά έχουν δημιουργηθεί λοξοί κάθετοι αύλακες ρυάκια όπου το νερό κυλά και συγκεντρώνεται στο συλλεκτήριο κανάλι. Τα αυλάκια αυτά ακολουθούν τον ρυθμό-νόμο μίας γράμμωσης βασισμένης στο barcode, που αποτυπώνει τα αρχικά ΕΜΣΤ».

Η κριτική για τις καθυστερήσεις

Tόσο η συγγραφέας του «Project Fix. Aναβιώνοντας το Μέλλον» όσο και ο Ηλίας Ζέγγελης  που γράφει την εισαγωγή δεν διστάζουν να ασκήσουν κριτική και να καταγράψουν αιτίες για τις καθυστερήσεις στην ολοκλήρωση των εργασιών στο κτίριο. «Στην περίοδο των 12 ετών που καλύπτονται από το βιβλίο, έχει υπάρξει ένας πρωτοφανής αριθμός κυβερνήσεων, υπουργών Πολιτισμού και διοικητικών συμβουλίων στο ΕΜΣΤ, με αλλεπάλληλες διαδοχές, αποτυγχάνοντας να οικοδομήσουν πάνω στη δουλειά των προκατόχων τους. Μάλιστα, σε πολλές περιπτώσεις, σπατάλησαν τον χρόνο τους να ξεκάμουν όσα είχαν κάνει οι προκάτοχοί τους» σημειώνει ο κύριος Ζέγγελης.

Σε άλλο σημείο η κυρία Κοντόζογλου αναφέρει ότι οι φωνές που έλεγαν ότι δεν χρειαζόμαστε ένα μουσείο σύγχρονης τέχνης και γιατί να πετάξουμε τόσα λεφτά, δεν προερχόταν μόνον από τους αδαείς αλλά συχνά και από το ίδιο το Δ.Σ. του ΕΜΣΤ ή το υπουργείο Πολιτισμού.

Είναι πολλές οι ιστορίες και τα ενδιαφέροντα σημεία, τα άγνωστα, στο «Project Fix. Aναβιώνοντας το Μέλλον». Το έργο που θέλησε να δωρίσει στο ΕΜΣΤ και συνεπώς στην Ελλάδα το ζεύγος των εικαστικών Καμπάκοφ αλλά ουσιαστικά το ελληνικό δημόσιο δεν μπόρεσε ή δεν θέλει να το λάβει. Σημαντικής έκτασης παρουσίαση των αναγκών και του νέου ρόλου των μουσείων διεθνώς σήμερα.  Αυτό που λείπει ίσως από το βιβλίο, είναι μια ανοιχτή, ευθεία απάντηση της αρχιτεκτονικής ομάδας στη βασική κριτική που έχει ασκηθεί για επιλογές που έγιναν στο Μουσείο. Κλείνοντας έτσι πλήρως και οριστικά αυτή την κατάθεση για την ιστορία, την εξέλιξη και το μέλλον του ΕΜΣΤ τουλάχιστον ως προς την κτιριακή υπόσταση, την ιδιότητα ενός τοπόσημου της πόλης των Αθηνών.

www.iefimerida.gr

ΦΕΣΤΙΒΑΛ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ: Η μεγάλη κινηματογραφική γιορτή ξεδιπλώνεται διαδικτυακά

Κοντά μας «με κάθε τρόπο» δηλώνει το Διεθνές Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης (5-15 Νοεμβρίου), που στρώνει το κόκκινο χαλί του ψηφιακά και προσφέρει διαφυγή ξεδιπλώνοντας την 61η του διοργάνωση online.

«Ό,τι θεωρούσαμε δεδομένο πριν από μερικούς μήνες, δεν ισχύει», σημειώνει με μια δόση μελαγχολίας ο Καλλιτεχνικός Διευθυντής του Διεθνούς Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης Ορέστης Ανδρεαδάκης, στο βίντεο που συνοδεύει την ανακοίνωση του προγράμματος της 61ης διοργάνωσης, που στρώνει φέτος τα κόκκινα χαλιά της ψηφιακά, εν μέσω γενικού lockdown της πόλης. Λόγω ακριβώς αυτών των γενικών απαγορεύσεων, που  ανακοινώθηκαν ήδη από την προηγούμενη εβδομάδα και θα ισχύσουν καθ’ όλη τη διάρκεια του Φεστιβάλ (5-15 Νοεμβρίου), η φετινή έκδοση της μεγαλύτερης κινηματογραφικής γιορτής της χώρας, θα διεξαχθεί εξ ολοκλήρου διαδικτυακά και με εισιτήριο μόλις 3 ευρώ ανά προβολή!

Η κινηματογραφική γιορτή του Νοεμβρίου θα είναι η δεύτερη που διεξάγεται με αυτόν τον τρόπο για τον οργανισμό του Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης, μετά και την ψηφιακή εκδοχή του Διεθνούς Φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ την περασμένη άνοιξη: «ο καθένας μπροστά από την δική του οθόνη, ωστόσο όλοι μας μαζί, να μοιραζόμαστε το κοινό μας όνειρο το σινεμά», όπως υπογραμμίζει η Διευθύντρια του θεσμού, Ελίζ Ζαλαντό. Έτσι, μεγάλες διεθνείς πρεμιέρες, νέες ελληνικές ταινίες και σπουδαία αφιερώματα θα έρθουν να μας συναντήσουν στο σπίτι, ενώ οι δράσεις της διοργάνωσης θα δραπετεύσουν και έξω από τους τοίχους, απλώνοντας όσο μπορούν μια αίσθηση κινηματογραφικής γιορτής και στους, κατάτι πιο μοναχικούς φέτος, δρόμους της πόλης.

Η δυστοπική σύγχρονη εκδοχή της οικειότητας είναι το κεντρικό θέμα του φετινού Διεθνούς Διαγωνιστικού, όπου 12 ταινίες πρωτο ή δευτεροεμφανιζόμενων σκηνοθετών θα διεκδικήσουν τον Χρυσό και Αργυρό Αλέξανδρο, αλλά και τα άλλα βραβεία του Φεστιβάλ. Εκεί, τα «Μήλα» του Χρίστου Νίκου (παγκόσμια πρεμιέρα στο τμήμα Ορίζοντες του Φεστιβάλ Βενετίας), το «Digger», του Τζώρτζη Γρηγοράκου και το «Kala Azar» της Τζάνις Ραφαηλίδου, θα εκπροσωπήσουν την Ελλάδα. Παράλληλα, 18 τίτλοι απαρτίζουν το ελληνικό πρόγραμμα της φετινής διοργάνωσης, 13 εκ των οποίων θα κάνουν εδώ την πανελλήνια πρώτη τους, με σκηνοθέτες όπως ο Αλέξανδρος «The Boy» Βούλγαρης, η Αγγελική Αντωνίου, ο Δημήτρης Κουτσαμπασιάκος και ο Μιχάλης Κωνσταντάτος να επιστρέφουν με νέες ταινίες τους στον θεσμό.

Το μεγάλο αφιέρωμα στην επιστημονική φαντασία, που διοργανώνεται σε συνεργασία με την LiFO, ανατρέχει στους ταραχώδεις καιρούς των απότομων τεχνολογικών, ιστορικών και κοινωνικών ανακατατάξεων που ξεκίνησαν από την δεκαετία του ’50: την εποχή του Ψυχρού Πολέμου, των εξοπλιστικών ανταγωνισμών, της κούρσας για το διάστημα και του πυρηνικού εφιάλτη.

Συγκεντρώνοντας εμβληματικούς τίτλους του είδους, όπως το «The Day the Earth Stood Still» (1951), το «Soylent Green» (1973) και το «Logan’s Run» (1976), αλλά και τερατοταινίες σαν τo «King Kong vs Godzilla» (1962) και το «Yongary, Monster from the Deep» (1967), ή την σπάνια, απαγορευμένη στην εποχή της αλληγορία του «The War of the Worlds: Next Century», φιλοδοξεί να «μας βοηθήσει να αποκρυπτογραφήσουμε τις παρούσες μας συνθήκες», κερδίζοντας τον τίτλο του πιο επίκαιρου τμήματος του φετινού φεστιβάλ.

Οι ταινίες θα είναι διαθέσιμες για το κοινό αποκλειστικά στην Ελλάδα, καθώς το Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης ηγείται της διεθνούς πρωτοβουλίας για την καθιέρωση του γεωγραφικού περιορισμού των προβολών στις online φεστιβαλικές διοργανώσεις, με σκοπό την προστασία τους.

Πώς βλέπω ταινίες

Μπένετε στο www.filmfestival.gr και ακολουθείτε το σύνδεσμο TIFF61 ONLINE.

Δημιουργείτε ένα λογαριασμό, αν δεν έχετε ήδη, επιλέγοντας “Create account” στο επάνω δεξιά μέρος της οθόνης. Συμπληρώνετε το όνομα, το email και τον κωδικό που επιθυμείτε.

Βρείτε την ταινία που σας ενδιαφέρει είτε μέσω αναζήτησης, είτε από τις λίστες ανά τμήμα που θα βρείτε στο κεντρικό μενού. Κάθε ταινία θα είναι διαθέσιμη για περιορισμένο αριθμό θεάσεων.

Επιλέγοντας να δείτε μία ταινία, εμφανίζεται η τιμή του εισιτηρίου (3€) και μπορείτε να εισάγετε τα στοιχεία της κάρτας σας προκειμένου να ολοκληρωθεί η πληρωμή. Επιβεβαίωση της συναλλαγής λαμβάνετε και μέσω email.

Μπορείτε τώρα να παρακολουθήσετε την ταινία που επιλέξατε!

Μπορείτε να αγοράσετε το εισιτήριό σας για όλες τις προβολές ανεξαρτήτως ημέρας, όμως μπορείτε να δείτε κάθε ταινία μόνο την ημέρα ηλεκτρονικής προβολής της! Την ημέρα της προβολής της, η ταινία είναι διαθέσιμη από τις 10:00 το πρωί και για 24 ώρες. Θα πρέπει να ολοκληρώσετε την προβολή μέχρι τις 10:00 το πρωί της επόμενης ημέρας.

Μείνετε συντονισμένοι καθημερινά για τη διαθεσιμότητα των ταινιών. Το Φεστιβάλ θα βρίσκεται στη διάθεσή μας κάθε μέρα 10.00 με 24.00 μέσω live chat για ερωτήσεις και απορίες. Τα εισιτήρια για τις online προβολές δεν επιστρέφονται και δεν ακυρώνονται.

Ειδικά πακέτα προβολών

Η τιμή της κάθε προβολής είναι 3 ευρώ. Ωστόσο, το Φεστιβάλ προσφέρει και ειδικά πακέτα προβολών, σε προνομιακές τιμές:

Masterpieces by Mastercard | Ανακαλύψτε δέκα επιλεγμένες ταινίες από το πρόγραμμα του 61ου Διεθνούς Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης, σε προνομιακή τιμή για μια κινηματογραφική εμπειρία με την υπογραφή της Mastercard. Τιμή πακέτου: 20 ευρώ.

Προφητείες από έναν άλλο κόσμο: Sci fi και Cli-fi (1950-1990) | Απολαύστε 13 απρόσμενες, cult, συναρπαστικές, σπάνιες ταινίες επιστημονικής φαντασίας μέσα από το μεγάλο αφιέρωμα «Προφητείες από έναν άλλο κόσμο: Sci fi και Cli fi (1950-1990)». Τιμή πακέτου: 26 ευρώ.

Πρωτοποριακές δημιουργοί: Aνια Μπρέιεν Βέρα Χιτίλοβα | Ανακαλύψτε δύο κορυφαίες φωνές του ευρωπαϊκού σινεμά μέσα από 12 ταινίες που θα σας μείνουν αξέχαστες: τη Νορβηγίδα Aνια Μπρέιεν που άνοιξε δρόμους στο φεμινιστικό σινεμά της Σκανδιναβίας και την «αναρχική» του τσέχικου σινεμά Βέρα Χιτίλοβα. Τιμή πακέτου: 24 ευρώ.

Ανοιχτοί Ορίζοντες | Εξερευνήστε τον παγκόσμιο ανεξάρτητο κινηματογράφο μέσα από τις 17 ταινίες του τμήματος «Ανοιχτοί Ορίζοντες» που δίνουν το στίγμα του ανήσυχου σινεμά που μας σαγηνεύει. Τιμή πακέτου: 34 ευρώ.

Another Take | Οι πιο τολμηρές νέες φωνές του σινεμά είναι εδώ. Δείτε ό,τι πιο φρέσκο και καινοτόμο έχει να προσφέρει ο σύγχρονος ανεξάρτητος κινηματογράφος μέσα από 15 δυνατές ταινίες που εντυπωσιάζουν και συγκινούν. Τιμή πακέτου: 30 ευρώ.

Από τον Ιωσήφ Πρωϊμάκη www.pepper966.gr

Μία ολοκαίνουργια παραγωγή και δύο νέες σεζόν δημοφιλών σειρών ετοιμάζονται για την πρεμιέρα τους στη μικρή οθόνη.

3 σειρές για τον Νοέμβριο. Μία ολοκαίνουργια παραγωγή και δύο νέες σεζόν δημοφιλών σειρών ετοιμάζονται για την πρεμιέρα τους στη μικρή οθόνη…

Η πανδημική κρίση έχει τόσο καθυστερήσει, όσο και παγώσει τις πρεμιέρες τηλεοπτικών παραγωγών που βρίσκονταν στα σκαριά και ήταν προγραμματισμένες να ξεκινήσουν την προβολή τους πριν εκπνεύσει το 2020, κάτι που είναι εμφανές στη μικρή τηλεοπτική σοδειά του Νοεμβρίου. Ωστόσο, τρεις πολυαναμενόμενες σειρές δηλώνουν παρούσες και ξεχωρίζουν στη λίστα του τρέχοντος μήνα στη μικρή οθόνη.

The Crown 4η σεζόν

Δεν είναι λίγες οι φορές που η βρετανική μοναρχία έχει εμπνεύσει τη μικρή και τη μεγάλη οθόνη. Η περίπτωση του The Crown όμως διαφέρει. Η πολυβραβευμένη τηλεοπτική παραγωγή αποτελεί μία κατηγορία από μόνη της, καθώς έχει καταφέρει να παραμείνει όσο πιο πιστή γίνεται σεναριακά στα πραγματικά γεγονότα, χάρη στη σχετικά ακριβή ιστορική απόδοση της βασιλείας της Ελισάβετ Β’, συστήνοντάς μας τη γυναίκα πίσω από τη βασίλισσα.

Η σειρά ξεκίνησε να προβάλλεται το 2016 με την πρώτη σεζόν να καλύπτει την περίοδο από τον γάμο της Ελισάβετ με τον Φίλιππο, Δούκα του Εδιμβούργου, το 1947 μέχρι τη ματαίωση του αρραβώνα της αδερφή της, Πριγκίπισσας Μαργαρίτας το 1955, την δεύτερη την περίοδο από την κρίση του Σουέζ το 1956 μέχρι την απόσυρση του τρίτου πρωθυπουργού Harold Macmillan, το 1963 και τη γέννηση του Πρίγκιπα Εδουάρδου το 1964 και την τρίτη  τις δύο περιόδους του Harold Wilson ως πρωθυπουργού μέχρι το 1976.

Η ολοκαίνουργια, τέταρτη σεζόν μας ταξιδεύει στη δεκαετία του ’80, όπου η Ελισάβετ συγκρούεται με την πρωθυπουργό Margaret Thatcher, ενώ ο πρίγκιπας Κάρολος κάνει έναν θυελλώδη γάμο με τη λαίδη Diana Spencer.

Πρεμιέρα: 15/11, Netflix

Small Axe

Ο βραβευμένος με Όσκαρ Steve McQueen για την ταινία “12 Χρόνια Σκλάβος” κάνει το ντεμπούτο του στη μικρή οθόνη, παραδίδοντας τη δραματική ανθολογική σειρά Small Axe.

Αποτελείται συνολικά από μόλις 5 επεισόδια, που με φόντο τις πολύχρωμες δεκαετίες του ’70 και του ’80, παρουσιάζουν αληθινές ιστορίες θάρρους, ελπίδας και επαναστατικότητας με πρωταγωνιστές πρόσωπα, τα οποία μέσα από περιστατικά βίας και ρατσισμού, συνέβαλαν στην προάσπιση του δικαιώματος στην ίση και δίκαιη μεταχείριση όλων των μειονοτήτων. 

Πρεμιέρα: 16/11 BBC, COSMOTE TV

His Dark Materials 2η σεζόν 

Βασισμένη στην ομώνυμη τριλογία φαντασίας του Philip Pullman, “Η τριλογία του κόσμου”, η σειρά ακολουθεί την Lyra, μία νεαρή ορφανή που ταξιδεύει ανάμεσα σε διαφορετικούς κόσμους για να βρει τον απαχθέντα φίλο της και οι δρόμοι τους διασταυρώνονται με ένα μυστηριώδες αγόρι τον Will. Η πρώτη σεζόν βασίστηκε στο πρώτο βιβλίο “Το αστέρι του βορρά” κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Ψυχογιός-, ενώ η δεύτερη στο δεύτερο βιβλίο “Ο Άρχοντας των δύο κόσμων” κυκλοφορεί επίσης από τον Ψυχογιό. 

Πρεμιέρα: 16/11 ΗΒΟ, Νova

Γράφει: Χριστίνα Φαραζή esquire.com.gr

Τα “Μήλα” με τον Άρη Σερβετάλη στα Oscars 2021 Η επίσημη υποβολή της Ελλάδας για το χρυσό αγαλματίδιο Καλύτερης Ξενόγλωσσης Ταινίας.

Μετά την είδηση ότι η Cate Blanchett αναλαμβάνει χρέη εκτελεστικού παραγωγού μαζί με τους Andrew Upton και Coco Francini με τους οποίους διατηρεί την εταιρεία παραγωγής Dirty Films στην ταινία “Μήλα” του Χρήστου Νίκου με τον Άρη Σερβετάλη με σκοπό την προώθησή της παγκοσμίως, όλοι μιλούσαν για πιθανή οσκαρική υποψηφιότητα στην κατηγορία Καλύτερης Ξενόγλωσσης Ταινίας.

“Τα Μήλα είναι μία αξέχαστη, καινοτόμα κινηματογραφική εμπειρία. Το φιλμ του Χρήστου Νίκου είναι μοναδικό και όμορφο. Μία ιστορία για την μνήμη και την απώλεια αυτής, που αποκτά τη δική της σημασία στους καιρούς που ζούμε. Νιώθουμε ενθουσιασμένοι που είμαστε σε διάλογο με τον Χρήστο και μπορούμε να συμβάλλουμε στην διάδοση της συναρπαστικής οπτικής του ματιάς”, είχε δηλώσει σχετικά με το φιλμ η Blanchett. Η ηθοποιός ήρθε σε επαφή με τη δουλειά του Νίκου στο φετινό 77ο Φεστιβάλ των Καννών, όπου ήταν η Πρόεδρος της Κριτικής Επιτροπής της διοργάνωσης και τα “Μήλα” ήταν η επίσημη ταινία ανοίγματος των Οριζόντων, κάτι που κατάφερε για πρώτη φορά ελληνικό φιλμ.

Οι προσδοκίες όλων τελικά επιβεβαιώθηκαν, καθώς όπως έγινε γνωστό η ειδική επιτροπή του Υπουργείου Πολιτισμού επέλεξε την πρώτη μεγάλου μήκους ταινία του σκηνοθέτη ως την επίσημη υποβολή της χώρα μας για το χρυσό αγαλματίδιο Καλύτερης Ξενόγλωσσης Ταινίας.

Η τρομακτικά επίκαιρη υπόθεση της ταινίας

Ο κόσμος βρίσκεται αντιμέτωπος με μία αναπάντεχη πανδημία. Ένας ιός προσβάλει τους ανθρώπους και προκαλεί ξαφνική αμνησία. Ο Άρης πέφτει θύμα αυτού και εντάσσεται σε ένα πρόγραμμα αποκατάστασης, προκειμένου να δημιουργήσει μια νέα ζωή και αναμνήσεις. Καλείται να ηχογραφεί καθημερινά τις εμπειρίες του σε βιντεοκασέτα και να βγάζει μια φωτογραφία polaroid ως αποδεικτικό στοιχείο.

Εκτός από την σκηνοθεσία, ο Νίκου συνυπογράφει το σενάριο με τον Σταύρο Ράπτη. Επί της οθόνης οι Αρης Σερβετάλης, Σοφία Γεωργοβασίλη, Αννα Καλαϊτζίδου και Αργύρης Μπακιρτζής.

Να σημειωθεί ότι τα “Μήλα” ελληνοπολωνοσλοβενική συμπαραγωγή είναι η πρώτη μεγάλη μήκους ταινία του 36χρονου Έλληνα σκηνοθέτη, που έχει εργαστεί ως βοηθός σκηνοθέτη στο πλευρό του Γιώργου Λάνθιμου για τον “Κυνόδοντα” (2009), αλλά και του Richard Linklater για το “Πριν τα Μεσάνυχτα” (2013).

Τα "Μήλα" με τον Άρη Σερβετάλη στα Oscars 2021

Η ελληνική πρεμιέρα του φιλμ θα δοθεί στο Διεθνές Διαγωνιστικό Τμήμα του online 61ου Διεθνούς Φεστιβάλ Κινηματογράφου της Θεσσαλονίκης.

Γράφει: Ναταλί Αντωνίου esquire.com.gr

All that jazz: Τα βιβλία που υμνούν την αγαπημένη μας μουσική

Ας εξερευνήσουμε τη jazz με διαφορετικό τρόπο: δεν θα την ακούσουμε αλλά θα την… διαβάσουμε μέσα από τα καλύτερα βιβλία για την αγαπημένη μας μουσική!

Υπάρχει κάποιος που δεν έχει αδυναμία στη μουσική; Όποιο κι αν είναι το αγαπημένο του είδος! Πέρα από τους all time classic τρόπους βλέπε δίσκοι και streaming υπάρχει ένας ακόμα τρόπος να απολαύσεις τα αγαπημένα σου είδη μουσικής και τους κορυφαίους καλλιτέχνες, το βιβλίο! Μια βιογραφία, ένα ιστορικό έργο γύρω από τη μουσική ή ακόμα και ένα μυθιστόρημα, όπου η μουσική παίζει κεντρικό ρόλο, μπορούν να φέρουν αγαπημένες μελωδίες στο μυαλό σου και να ξυπνήσουν ευχάριστες αναμνήσεις. Στο Public έχουμε ιδιαίτερη αδυναμία στη jazz και σε αυτό το άρθρο θα δούμε μερικά από τα βιβλία που είναι αφιερωμένα στο αγαπημένο μας είδος!

Αρχή με μια από τις σπουδαιότερες φωνές της jazz, τη Billie Holiday. Για να φτάσει στο απόγειό της η «Lady Day» χρειάστηκε να περάσει πολλά και η βιογραφία της με τίτλο «Η κυρία τραγουδάει τα μπλουζ» παρουσιάζει σε όλους αυτή την πορεία. Μια ακόμα μεγάλη φωνή του αμερικανικού τραγουδιού και της jazz ήταν η Nina Simone. Το πολυβραβευμένο ντοκιμαντέρ για τη ζωή της οδήγησε και στην κυκλοφορία της πολύ ενδιαφέρουσας βιογραφίας «What Happened, Miss Simone? A Biography» από τον Alan Light.

Για τους λάτρεις της jazz ένα ακόμα βιβλίο, που αποτελεί «υποχρεωτικό» ανάγνωσμα, είναι το «Κι όμως, όμορφα… Ένα βιβλίο για την τζαζ» του Geoff Dyer. Μέσα από έξυπνη μυθοπλασία και τη χρήση διαφορετικών λογοτεχνικών στυλ, ο βρετανός συγγραφέας καταφέρνει κάτι σπάνιο: να αποτυπώσει την ψυχή της jazz στο χαρτί. Η jazz έχει αποτελέσει φόντο και για πολλά μυθιστορήματα μέσα στα χρόνια, όπως στο «Oh, Play That Thing» του Roddy Doyle. Στο βιβλίο αυτό ακολουθούμε τον Henry, η ζωή του οποίου θα συναντηθεί με τον Louis Armstrong.

Ακόμα και σε έργα της κλασικής λογοτεχνίας συναντάμε τη jazz. Το «Another Country» δημοσιεύτηκε για πρώτη φορά το 1962 και για ένα μεγάλο μέρος του μας μεταφέρει την ιστορία ενός επιτυχημένου jazz drummer, ο οποίος χάνεται από το προσκήνιο. Το «Tales of the Jazz Age» περιέχει κι αυτό τις δικές τους ιστορίες, οι οποίες συμβαίνουν την εποχή της μεγάλης ανόδου της jazz, κατά τις δεκαετίες του 1920 και του 1930. Μερικές από τις διασημότερες ιστορίες της συλλογής είναι το «The Curious Case of Benjamin Button» και το «The Diamond as Big as the Ritz».

Στενά συνδεδεμένο με τη jazz είναι και το μυθιστόρημα της Jackie Kay «Τρομπέτα». Στο βιβλίο αυτό εξιστορείται η ζωή και ο θάνατος ενός jazz μουσικού, του Joss Moody. Η αφήγηση γίνεται μέσα από τις ιστορίες των αγαπημένων του ανθρώπων, οι οποίες αποκαλύπτουν ένα σημαντικό μυστικό για τη ζωή του φανταστικού καλλιτέχνη. Η ιστορία μπορεί να αποτελεί προϊόν μυθοπλασίας αλλά η συγγραφέας έχει δηλώσει ότι η ιδέα της βασίστηκε σε πραγματική φυσιογνωμία, τον αμερικάνο jazz μουσικό Billy Tipton.

Η jazz κάνει την εμφάνισή της ακόμα και σε είδη λογοτεχνίας που δεν θα περίμενες, όπως η αστυνομική. Πρώτη μας στάση εδώ το λιμάνι της Μασσαλίας, εκεί όπου συναντάμε τον πρώην αστυνομικό Fabio Montale, ο οποίος αγαπά την ποίηση, την jazz, το ψάρεμα και τις γυναίκες. «Η τριλογία της Μασσαλίας» μας ταξιδεύει στα στενά της Μεσογειακής πόλης, εκεί όπου η εγκληματικότητα έχει πολλά πρόσωπα.

Αν περάσουμε στην απέναντι πλευρά του Ατλαντικού, ένα από τα μεγαλύτερα λιμάνια που θα συναντήσουμε είναι η Νέα Υόρκη. Εκεί βρίσκουμε την Αλίς, μια παριζιάνα αστυνομικό και τον Γκάμπριελ, έναν αμερικανό jazz πιανίστα. Όταν ξυπνούν ο ένας δίπλα στον άλλον, ένα μυστήριο τους περιμένει. Πώς βρέθηκαν από την άλλη άκρη του κόσμου στο «Σέντραλ Πάρκ»; Ταξιδεύοντας ακόμα πιο δυτικά φτάνουμε στο Λος Άντζελες. Ακόμα μια ιστορία μυστηρίου μας περιμένει. Το μυθιστόρημα «Λευκή τζαζ», με μουσικό υπόβαθρο το αγαπημένο μας είδος μουσικής, μας πηγαίνει στα μέσα του 20ου αιώνα στο L.A., εκεί όπου ακμάζει η εγκληματικότητα αλλά και οι τέχνες.

Η jazz εκπροσωπείται στο Public και μέσα από το βιβλίο. Ανακάλυψε ακόμα περισσότερα βιβλία για τη μουσική ή γέμισε τη συλλογή σου με δίσκους και CD από τα καταστήματα Public και το public.gr!

blog.public.gr

5 ταινίες που βασίστηκαν σε έργα του Φράντς Κάφκα

5 ταινίες που βασίστηκαν σε έργα του Φράντς Κάφκα. Τον σπουδαιότερο μοντερνιστή γερμανόφωνο πεζογράφο…

Ο Φράντς Κάφκα (1883 – 1924) ήταν ένας από τους πιο σημαντικούς λογοτέχνες του 20ου αιώνα. Ήταν γερμανόφωνος εβραϊκής καταγωγής και γεννήθηκε στην Πράγα, την τότε πρωτεύουσα της Βοημίας (στην σημερινή Τσεχία). Ο πατέρας του ήταν έμπορος και η μητέρα του προερχόταν από την αστική τάξη.

Ο Φράντς Κάφκα ήταν πτυχιούχος της Νομικής και εργάστηκε ως ασκούμενος δικηγόρος για ένα χρόνο. Αργότερα εργάστηκε σε ασφαλιστικές εταιρείες και παράλληλα ασκούσε το συγγραφικό του έργο.

Είχε αρκετά προβλήματα υγείας από τα νεανικά του χρόνια και συχνά επισκεπτόταν σανατόρια, μέχρι τον θάνατό του από φυματίωση σε ηλικία μόλις 41 ετών.

Μετά τον θάνατό του χαρακτηρίστηκε ως ο σπουδαιότερος μοντερνιστής γερμανόφωνος πεζογράφος.

Μερικές από τις ταινίες που βασίστηκαν στα έργα του Φράντς Κάφκα:

1) Der Prozess (Η Δίκη)

Ένα από τα καλύτερα μυθιστορήματα του Κάφκα, καυτηριάζει την δύναμη της εξουσίας και την αίσθηση που δίνει στους πολίτες ότι είναι αδύνατον να αντισταθούν. Η υπόθεση περιστρέφεται γύρω από την ήρεμη ζωή ενός τραπεζοϋπαλλήλου, του Τζόζεφ Κ, τον οποίο επισκέπτονται ξαφνικά δύο άγνωστοι για να τον οδηγήσουν στον ανακριτή. Η ήρεμη ζωή του μετατρέπεται σε κόλαση, καθώς χωρίς να κατηγορείται φανερά για κάτι συγκεκριμένο οδηγείται σε δίκη ανήμπορος να αποδείξει την αθωότητά του. Εξαιρετική η κινηματογραφική μεταφορά του 1962, σε διασκευασμένο σενάριο και σκηνοθεσία του Orson Welles, με πρωταγωνιστές τους ηθοποιούς: Anthony Perkins, Jeanne Moreau, Romy Schneider αλλά και τον ίδιο τον Orson Welles, καθώς και την αξέχαστη Κατίνα Παξινού.

2) Kafka (Κάφκα)

Η γαλλοαμερικανικής παραγωγής ταινία μυστηρίου του 1991, βασίστηκε στη ζωή του Φραντς Κάφκα καθώς και στα έργα του «Δίκη» και «Πύργος». Η πλοκή διαδραματίζεται στην Πράγα το 1919 και αφηγείται την ιστορία ενός υπαλλήλου ασφαλιστικής εταιρείας ο οποίος μπλέκεται σε μία αναρχική οργάνωση μετά τη δολοφονία ενός συναδέλφου του. Το σενάριο της ταινίας είναι του Lem Dobbs, η σκηνοθεσία του Steven Soderbergh και τον ρόλο του Κάφκα ερμηνεύει ο Jeremy Irons, ο οποίος πλαισιώνεται από τους ηθοποιούς Theresa Russell, Ian Holm, Jeroen Krabbé, Joel Grey, Armin Mueller Stahl και Alec Guinness.

3) Die Verwandlung (Μεταμόρφωση)

Η νουβέλα τρόμου του Κάφκα δημοσιεύθηκε το 1916 και ο κεντρικός ήρωάς της εργάζεται ως πλασιέ σε μία μεγάλη εταιρεία και έχει επωμιστεί να αποπληρώσει τα χρέη της οικογένειάς του. Ένα πρωί ξυπνάει μεταμορφωμένος σε ένα ανθρώπινου μεγέθους σκαθάρι, ως αποτέλεσμα της κουραστικής και αδιέξοδης ζωής του. Η ιστορία στην πραγματικότητα πραγματεύεται την αλλοτρίωση του οικογενειακού περιβάλλοντος, τη στάση των συγγενικών προσώπων καθώς και τα αστικά αδιέξοδα που διαχρονικά καταδυναστεύουν τους ανθρώπους της εποχής του αλλά ακόμη και της σημερινής εποχής. Η αξιόλογη πολωνική ομώνυμη ταινία του 2002 σε σκηνοθεσία του Ρώσου συγγραφέα και σκηνοθέτη Valery Fokin, προβλήθηκε στο Φεστιβάλ των Καννών.

4) Klassenverhaltnis (Class Relations) – America

Η ταινία του 1984 βασίστηκε στην πρώτη ημιτελή νουβέλα του Κάφκα με τίτλο «America», στην οποία ο συγγραφέας εμπνεύστηκε από τις εμπειρίες συγγενικών του προσώπων που πήγαν μετανάστες στην Αμερική και περιέχει πολλά σουρεαλιστικά στοιχεία. Καθώς ο ίδιος ο Κάφκα δεν έζησε ποτέ στην Αμερική, οι διάσημοι Γάλλοι σκηνοθέτες Jean-Marie Straub και Danièle Huillet γύρισαν το μεγαλύτερο μέρος της ασπρόμαυρης ταινίας στη Γερμανία, καθώς το έργο ήταν γραμμένο στα Γερμανικά. Οι ταινία, με πρωταγωνιστές τους ηθοποιούς Christian Heinisch, Mario Adorf, Nazzareno Bianconi και Harun Farocki, προβλήθηκε στο Διεθνές Φεστιβάλ του Βερολίνου και απέσπασε εξαιρετικές κριτικές.

5) Das Schloss (Ο Πύργος)

Ένα σκοτεινό μυθιστόρημα, που πραγματεύεται την αποξένωση, τη γραφειοκρατία, την απόγνωση που μπορεί να πηγάζει από μία ακατάλληλη δουλειά και την μάταιη επιδίωξη ενός ανεπίτευκτου σκοπού. Η υπόθεση περιστρέφεται γύρω από τον κύριο Κ., ο οποίος φτάνει σε ένα χωριό και προσπαθεί να συνεργαστεί με τις τοπικές αρχές που του δημιουργούν γραφειοκρατικά εμπόδια. Ο Κάφκα πέθανε πριν ολοκληρώσει το έργο και την ολοκλήρωσή του ανέλαβε ο Αυστριακός σεναριογράφος και σκηνοθέτης Michael Haneke, στην ομώνυμη ταινία του 1997, η οποία προβλήθηκε στο Διεθνές Φεστιβάλ του Βερολίνου. Στους πρωταγωνιστικούς ρόλους οι ηθοποιοί: Ulrich Muhe και Susanne Lothar.

Δέσποινα Ψυλλάκη www.ogdoo.gr

Pier Paolo Pasolini: Τα έργα και οι ημέρες ενός θρύλου

Pier Paolo Pasolini: Τα έργα και οι ημέρες ενός θρύλου, 45 χρόνια χωρίς τον ιδεολόγο, αντιφασίστα, λάτρη του ποδοσφαίρου…

Το μελωδικό όνομα του Pier Paolo Pasolini παραμένει ακόμη και σήμερα, 45 χρόνια μετά τη δολοφονία του, ένα σύμβολο για τους φίλους του κινηματογράφου, τους ανθρώπους που αναζητούν πάντα κάτι περισσότερο απ’ την απλή διασκέδαση σε μια ταινία, τους ιδεολόγους, τους αντιφασίστες. Υπήρξε ένας ποιητής του σινεμά, ένας ανυπότακτος διανοούμενος, που διαμόρφωσε συνειδήσεις και πλήρωσε με τη ζωή του τις ιδέες του.

Μπορεί μετά την πάροδο τόσων χρόνων από το θάνατό του να υπάρχουν ενστάσεις για το έργο του, επιμέρους επικρίσεις για κάποιες ταινίες του, αλλά το σίγουρο είναι ότι αποτελεί πρότυπο ιδεολόγου καλλιτέχνη, που έβαζε πάνω απ’ τη φήμη του την ιδεολογία του, την ελευθερία, τον αγώνα εναντίον του φασισμού, με οποιαδήποτε μορφή.

Η άγρια δολοφονία

Pier Paolo Pasolini: Τα έργα και οι ημέρες ενός θρύλου

Ο Παζολίνι δολοφονήθηκε στις 2 Νοεμβρίου του 1975, ακριβώς πριν 45 χρόνια, στην Όστια, κοντά στη Ρώμη. Μία δολοφονία που συνεχίζει ακόμη και σήμερα να προκαλεί ερωτηματικά, για το αν δολοφόνος ήταν πράγματι ο Πίνο Πελόζι, ένας εκπορνευόμενος 17χρονος, ή μια ομάδα νεοφασιστών. Ο Πελόζι, το 2005, απέσυρε την ομολογία του, ισχυριζόμενος ότι δεχόταν απειλές για τον ίδιο και την οικογένειά του, ώστε να μην αποκαλύψει τους πραγματικούς ενόχους. Άλλωστε, δεν ήταν λίγες οι αναφορές που υποστήριζαν ότι το έγκλημα διεπράχθη από ομάδα νεοφασιστών, που φώναζαν “θάνατο στο βρωμοκομμούνι”. Όπως ήταν αναμενόμενο οι έρευνες πάγωσαν λόγω έλλειψης στοιχείων και η υπόθεση παρέμεινε στη σφαίρα των θρυλικών μυστηρίων. Πάντως, η άγρια δολοφονία του Παζολίνι ακόμη και σήμερα μπορεί να αφυπνίσει συνειδήσεις, να αναδείξει το πραγματικό πρόσωπο του φασισμού και το πρόβλημα με όλους αυτούς που παραμένουν σιωπηλοί σ’ όλα αυτά τα φαινόμενα βαρβαρότητας.

Προκλητικός

Άλλωστε και ο ίδιος σαν να είχε προβλέψει το τέλος του, καθώς είχε μερικούς μήνες πριν ολοκληρώσει την περίφημη προκλητική του ταινία “Σαλό ή 120 Μέρες στα Σόδομα”. Ένα φιλμ για την ωμή καταβύθιση στη φύση του φασισμού, με σκληρές σκηνές βίας, οργίων, σεξουαλικής υποταγής, βασανιστηρίων και δολοφονιών, που από τη μια αμφισβητήθηκε και απ’ την άλλη αγρίεψε περισσότερο τα κατάλοιπα του θλιβερού παρελθόντος. Όπως προφητικά είχε δηλώσει για το “Σαλό”, “η επιδίωξή μου ήταν να εξοργίσω, να θυμώσω το θεατή. Στην αρχή θα στραφεί εναντίον της ταινίας, εναντίον μου. Μερικοί όμως μπορεί να το ξανασκεφτούν. Ο φασισμός δεν καίει μόνο σάρκες, μας σπρώχνει στον ολοκληρωτικό αφανισμό”.

“Μάμα Ρόμα”

Ο Πιέρ Πάολο Παζολίνι γεννήθηκε στην Μπολόνια στις 5 Μαρτίου του 1922, χρονιά που ανεβαίνει στην εξουσία ο Μουσολίνι. Πολύπλευρη προσωπικότητα, γιος ενός αυταρχικού αξιωματικού και μίας μάνας στην αντίθετη πλευρά να συμπαραστέκεται στο γιο της, ο Παζολίνι θα έχει μία υπερβολικά συντηρητική παιδεία και θα φύγει από το σπίτι του σε νεαρή ηλικία, για να γνωρίσει τον κόσμο του προλεταριάτου και του περιθωρίου. Στο σινεμά θα μπει το 1961 με το “Ακατόνε”, ένα φιλμ που συνδυάζει τον νεορεαλισμό με τις δικές του ιδέες για το υποπρολεταριάτο.

Τον επόμενο χρόνο θα γυρίσει τη φημισμένη “Μάμα Ρόμα”, συνεχίζοντας να διεισδύει στον κόσμο του υποπρολεταριάτου, αλλά θα προσθέσει το φροϋδικό στοιχείο, δηλαδή τον άτυπο και υπολανθάνοντα ερωτισμό ενός εφήβου για την πόρνη μάνα του. Ναι, τη λύκαινα του ιταλικού σινεμά, τη συγκλονιστική Άννα Μανιάνι, που πάνω της βλέπουμε το καταραμένο κομμάτι της Ρώμης, μιας κοινωνίας που τρώει τα παιδιά της.

Ο Παζολίνι έχει μπει ήδη στον κατάλογο των μεγάλων της σημαντικότερης ευρωπαϊκής κινηματογραφίας, μαζί με αρκετούς άλλους της ακμάζουσας ιταλικής μεταπολεμικής γενιάς σκηνοθετών. Ανάμεσα στις κορυφαίες ταινίες του είναι σίγουρα “Το Θεώρημα”, που γύρισε το 1968, με μια άλλη τεράστια φυσιογνωμία του σινεμά, την Σιλβάνα Μάγκανο, “Το Κατά Ματθαίον Ευαγγέλιο” του 1964, “Μήδεια” του 1969, με την Μαρία Κάλλας και φυσικά η τελευταία ταινία της σύντομης σταδιοδρομίας του “Σαλό ή 120 Μέρες στα Σόδομα”. Υπάρχει βεβαίως και η λεγόμενη τριλογία της ζωής, με τα φιλμ “Δεκαήμερο (1971), “Οι Ιστορίες του Καντέρμπουρι” (1972) και “Χίλιες και μια Νύχτες” (1974).

 Λατρεία για το ποδόσφαιρο

Ο Παζολίνι είχε πολλές ιδιότητες: Σκηνοθέτης, σεναριογράφος, κριτικός, ηθοποιός, συγγραφέας, ποιητής, δημοσιογράφος και πολλά άλλα. Αυτό που δεν αναφέρεται κακώς είναι η ιδιότητα του ποδοσφαιριστή, που αγάπησε ίσως περισσότερο. Τι κοινό έχουν σινεμά και ποδόσφαιρο; Μα και τα δύο είναι τα πιο λαοφιλή και προσφέρουν απίστευτες συγκινήσεις όταν είναι αυθεντικά.

Μιλώντας στην La Stampa το 1973 είχε απαντήσει ότι θα ήθελε να είναι “Ένας καλός ποδοσφαιριστής, για μένα το ποδόσφαιρο είναι απ’ τις μεγαλύτερες απολαύσεις, μετά τη λογοτεχνία και τον έρωτα”, ενώ για λίγα χρόνια είχε πέσει έξω για την εξέλιξη του ποδοσφαίρου, γράφοντας το 1970: “Παράξενο πράγμα, όλα άλλαξαν τα τριάντα τελευταία χρόνια. Όλα άλλαξαν, αλλά το απόγευμα της Κυριακής στο γήπεδο έμεινε ίδιο. Αναρωτιέμαι γιατί…”. Κι έπεσε έξω γιατί το ποδόσφαιρο άλλαξε απίστευτα, τις επόμενες δεκαετίες. Βιομηχανοποιήθηκε, το ταλέντο υποχώρησε μπροστά στους “σούπερ αθλητές”, η υψηλή τεχνική υποβαθμίστηκε έναντι της ταχύτητας και της δυναμικής, η “Κυριακή απόγευμα” και η συγκίνησή της έγινε ένα καθημερινό τηλεοπτικό υπερθέαμα, τα συμφέροντα εισέβαλαν με βαρβαρότητα…

 Ο μεγαλύτερος… ποιητής

Παζολίνι 2

Ο Παζολίνι, ένθερμος υποστηρικτής της Μπολόνια, όχι γιατί γεννήθηκε εκεί, αλλά γιατί εκεί πρωτόπαιξε μπάλα. Έπαιζε επιθετικός, τον λέγανε “στούκας”, ενώ λίγο πριν δολοφονηθεί επρόκειτο να συμμετάσχει σε αγώνα καλλιτεχνών, μαζί με Ραλφ Βαλόνε, Φάμπιο Τέστι κ.ά.

Με δικά του λόγια: “Κάθε γκολ είναι πάντα δημιουργία, είναι η παράβαση του κώδικα, όπως ακριβώς ο ποιητικός λόγος. Ο πρώτος σκόρερ ενός πρωταθλήματος είναι πάντα ο μεγαλύτερος ποιητής της χρονιάς…”.

Πηγή: ΑΠΕ / Χάρης Αναγνωστάκης

esquire.com.gr

1 7 8 9 10 11 50